W budowie
Pomiń nawigację
Prezentacja modułu

Moduł 04 — Trzy stany skupienia — ta sama substancja, różne zachowania — kurs Budowa i właściwości materii

Cząsteczkowy model ciała stałego, cieczy i gazu; kształt, objętość, ściśliwość; przykłady.

  • 45 min
  • 13 slajdów
  • Notatki nauczyciela: N
  • Strona modułu: otwórz
Plan · 45 min

Co dziś robimy

  1. 11 minCząsteczkowy model trzech stanów wyjaśnić, czym różnią się ciało stałe, ciecz i gaz pod względem ułożenia i ruchu…
  2. 16 minCiało stałe, ciecz i gaz w praktyce Ciało stałe ma własny kształt i własną objętość.
  3. 12 minŚciśliwość i zmiany objętości W ciele stałym cząsteczki tworzą uporządkowaną sieć i drgają w miejscu; w cieczy…
  4. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Atom 1 z 3 · ~11 min

Cząsteczkowy model trzech stanów

Kostka lodu, woda w szklance i para nad czajnikiem to trzy postacie tej samej substancji. Za każdym razem mamy do czynienia z cząsteczkami wody, a jednak każda postać zachowuje się inaczej: lód jest twardy, woda się przelewa, a para…

  • wyjaśnić, czym różnią się ciało stałe, ciecz i gaz pod względem ułożenia i ruchu cząsteczek,
  • porównać kształt, objętość i ściśliwość trzech stanów skupienia,
  • wyjaśnić, dlaczego gaz wypełnia całe naczynie i dlaczego daje się ścisnąć.
  • To ważne: zmiana stanu skupienia nie zmienia rodzaju cząsteczek.
Ilustracja · atom 1 · ~4 min

Cząsteczkowy model trzech stanów

Ten sam rodzaj cząsteczek — trzy różne ułożenia CIAŁO STAŁE blisko siebie, uporządkowane drgają w miejscu CIECZ blisko, ale bez stałej sieci przesuwają się względem siebie GAZ daleko, ruch swobodny
Model cząsteczkowy: w ciele stałym cząsteczki tworzą regularną sieć i drgają w miejscu, w cieczy przesuwają się blisko siebie, a w gazie są daleko i poruszają się swobodnie.
Sprawdzenie · atom 1 · ~3 min

Pytanie do klasy

W szklance wody cząsteczki są blisko siebie, ale nie tworzą stałej sieci. Jak zachowują się te cząsteczki?

Atom 2 z 3 · ~16 min

Ciało stałe, ciecz i gaz w praktyce

Ten sam model pomaga wyjaśnić, dlaczego trzy stany różnią się kształtem i objętością. Wystarczy porównać, co dzieje się z substancją po przelaniu jej do innego naczynia.

  • Ciało stałe ma własny kształt i własną objętość.
  • Kostka lodu pozostaje kostką, dopóki się nie roztopi, a metalowy gwóźdź nie przyjmie kształtu pudełka, do którego go włożysz.
  • Ciecz ma stałą objętość, ale przyjmuje kształt naczynia.
  • Woda wlana do kubka ma płaską powierzchnię swobodną.
Zestawienie · atom 2 · ~5 min

Ciało stałe, ciecz i gaz w praktyce

Ten sam model pomaga wyjaśnić, dlaczego trzy stany różnią się kształtem i objętością. Wystarczy porównać, co dzieje się z substancją po przelaniu jej do innego naczynia.

Stan skupienia Kształt Objętość Przykład
Ciało stałe własny, stały stała kostka lodu, gwóźdź
Ciecz kształt naczynia stała woda w kubku, olej
Gaz całe naczynie zmienna, zależna od naczynia powietrze w balonie, para
Ilustracja · atom 2 · ~4 min

Ciało stałe, ciecz i gaz w praktyce

Ta sama substancja w trzech naczyniach CIAŁO STAŁE własny kształt i stała objętość CIECZ kształt naczynia, stała objętość GAZ wypełnia całe naczynie, objętość zmienna
Kształt i objętość a stan skupienia: ciało stałe zachowuje kształt, ciecz przyjmuje kształt naczynia, a gaz rozchodzi się po całej jego objętości.
Sprawdzenie · atom 2 · ~3 min

Pytanie do klasy

Co mają wspólnego woda, olej i miód przelane do trzech różnych naczyń?

Atom 3 z 3 · ~12 min

Ściśliwość i zmiany objętości

Ściśliwość to łatwość zmniejszenia objętości substancji pod wpływem nacisku. Trzy stany różnią się pod tym względem bardzo wyraźnie.

  • W ciele stałym cząsteczki tworzą uporządkowaną sieć i drgają w miejscu; w cieczy przesuwają się blisko siebie; w gazie są daleko i ruch jest swobodny.
  • Ciało stałe ma własny kształt i objętość, ciecz — stałą objętość i kształt naczynia, a gaz wypełnia całe naczynie.
  • Gaz jest łatwo ściśliwy, ciecz i ciało stałe — praktycznie nie. Wyższa temperatura zwiększa ruch cząsteczek i objętość substancji.
  • Między cząsteczkami jest dużo wolnej przestrzeni, więc można je do siebie zbliżyć.
Zrób doświadczenie: powietrze czy woda?
Potrzebujesz: dwóch strzykawek bez igły (np. 10 ml), miseczki z wodą i palca do zatkania otworu.
1. Napełnij pierwszą strzykawkę powietrzem, a drugą zaciągnij wodę z miseczki.
2. Zatkaj palcem otwór pierwszej strzykawki i spróbuj wcisnąć tłok. Zapisz, jak daleko się przesunął.
3. Powtórz to samo ze strzykawką wypełnioną wodą.
Przewidź: W której strzykawce tłok przesunie się bardziej? Zapisz przewidywanie przed wykonaniem doświadczenia.
Obserwacja: Powietrze wyraźnie się ściska, a woda prawie nie. Spróbuj wyjaśnić różnicę własnymi słowami.
Ilustracja · atom 3 · ~4 min

Ściśliwość i zmiany objętości

POWIETRZE WODA tłok wchodzi głęboko cząsteczki mają dużo miejsca tłok prawie się nie rusza cząsteczki są bardzo blisko
Ściśliwość w praktyce: powietrze w strzykawce daje się ścisnąć, bo między cząsteczkami jest dużo wolnej przestrzeni. Woda prawie się nie ściska, bo jej cząsteczki są już blisko siebie.
Sprawdzenie · atom 3 · ~3 min

Pytanie do klasy

W strzykawce zatkanej palcem tłok łatwo się wsuwa, gdy w środku jest powietrze. Dlaczego?

Zamknięcie · ~4 min

Co zabrać z lekcji

  • Cząsteczki leżą blisko siebie i tworzą uporządkowaną sieć.
  • Ciało stałe ma własny kształt i własną objętość.
  • Ciecz jest praktycznie nieściśliwa.
Bilet wyjściowy: Balonik z powietrzem włożono do zamrażarki. Po pewnym czasie stał się mniejszy. Co jest najlepszym wyjaśnieniem?
Odpowiedź: a) Cząsteczki poruszają się wolniej i średnio znajdują się bliżej siebie.
Hyżyk· Moduł 04 — Trzy stany skupienia — ta sama substancja, różne moduł 1 / 1