W budowie
Prezentacja modułu

Moduł 02 — Elektryzowanie przez tarcie — kurs Elektrostatyka (szkoła podstawowa)

Moduł 02 kursu Elektrostatyka dla szkoły podstawowej: tarcie przenosi elektrony, ciała naelektryzowują się przeciwnie, przykłady z balonem i swetrem.

  • 45 min
  • 9 slajdów
  • Notatki nauczyciela: N
  • Strona modułu: otwórz
Plan · 45 min

Co dziś robimy

  1. 25 minCo dzieje się podczas tarcia? Gdy pocierasz o siebie dwa różne materiały, elektrony mogą przejść z jednego z nich na…
  2. 12 minPrzykład: balon i sweter Naładowany balon przyciąga włosy — mimo że włosy nie są naładowane.
  3. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Atom 1 z 3 · ~25 min

Co dzieje się podczas tarcia?

To najczęstszy sposób naelektryzowania przedmiotu w domu: potrzyj dwa różne materiały o siebie . Brzmi banalnie, ale dzieje się wtedy coś bardzo konkretnego — elektrony przechodzą z jednego materiału na drugi.

  • Gdy pocierasz o siebie dwa różne materiały, elektrony mogą przejść z jednego z nich na drugi.
  • Jeden przedmiot zyskuje nadmiar elektronów i staje się ujemny .
  • To, który materiał uzyska elektrony, zależy od rodzaju materiałów i od warunków (na przykład od wilgotności powietrza).
  • Nie da się tego zgadnąć „na logikę” — trzeba sprawdzić doświadczalnie albo posłużyć się tabelą materiałów.
Zapamiętaj: jeżeli dwa początkowo obojętne ciała elektryzują się przez tarcie, a układ nie wymienia ładunku z otoczeniem, jedno z nich może uzyskać ładunek dodatni, a drugie ujemny. Ładunek całkowity układu pozostaje niezmieniony. To, który przedmiot zyska elektrony, zależy od pary materiałów i od warunków doświadczenia — dlatego mówimy „zwykle”, a nie „zawsze”.
Ilustracja · atom 1 · ~6 min

Co dzieje się podczas tarcia?

Przed tarciem + − + − oba obojętne tarcie elektrony wędrują ciało A + + + ciało B − − − oddało elektrony → ładunek dodatni zyskało elektrony → ładunek ujemny Ładunki są równe co do wartości, ale o przeciwnych znakach — bo elektrony tylko się przeniosły. Schemat poglądowy — nie pokazuje konkretnej pary materiałów ani liczby elektronów.
Tarcie nie „wytwarza” ładunku. Przenosi elektrony, więc jedno ciało zyskuje dokładnie tyle, ile drugie traci.
Symulacja · atom 1 · ~7 min

Co dzieje się podczas tarcia?

Sprawdzenie · atom 1 · ~4 min

Pytanie do klasy

1. Co przenosi się między materiałami podczas tarcia?

Atom 2 z 3 · ~12 min

Przykład: balon i sweter

Potrzyj nadmuchany balon o suchy wełniany sweter. W tej parze materiałów balon zwykle zyskuje elektrony , więc staje się ujemny , a sweter traci elektrony i staje się dodatni .

  • Naładowany balon przyciąga włosy — mimo że włosy nie są naładowane. Wyjaśnimy to w module 06.
  • Naładowany balon przyciąga skrawki papieru — z tego samego powodu.
  • Dwa balony potarte tym samym swetrem odpychają się — bo oba mają ładunek tego samego znaku (ujemny).
  • Balon ma ładunek ujemny, czyli zyskał elektrony .
Uwaga na wilgoć. W wilgotnym powietrzu ładunek łatwo „ucieka” z powierzchni przedmiotu, więc doświadczenie może się nie udać. Brak efektu nie znaczy, że teoria jest błędna — znaczy, że warunki nie sprzyjały. Powtórz próbę na suchym materiale.
Sprawdzenie · atom 2 · ~4 min

Pytanie do klasy

Dlaczego balon po tarciu przyciąga papier?

Zamknięcie · ~6 min

Co zabrać z lekcji

  • Gdy pocierasz o siebie dwa różne materiały, elektrony mogą przejść z jednego z nich na drugi.
  • Naładowany balon przyciąga włosy — mimo że włosy nie są naładowane. Wyjaśnimy to w module 06.
  • „Przez tarcie powstają nowe elektrony.” Nie — elektrony są tylko przenoszone.
Bilet wyjściowy: Od czego zależy siła tarcia przy elektryzowaniu?
Odpowiedź: b) Od rodzaju materiałów
Hyżyk· Moduł 02 — Elektryzowanie przez tarcie — kurs Elektrostatyka moduł 1 / 1