Moduł 09 — Iskry, wyładowania i pioruny — kurs Elektrostatyka (szkoła podstawowa)

Co dziś robimy

1. 25 minKiedy powietrze przestaje izolować? Dlaczego słychać „klik”? Powietrze w kanale wyładowania gwałtownie się nagrzewa i…
2. 12 minDlaczego grzmot słyszymy po błysku? Przed dotknięciem na Twoim ciele był nagromadzony ładunek, a między palcem a klamką duża…
3. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe

Kiedy powietrze przestaje izolować?

Wiesz już, że suche powietrze jest izolatorem. A jednak iskra przeskakuje przez powietrze — między Twoim palcem a klamką, a czasem między chmurą a ziemią. Ten moduł wyjaśnia, kiedy izolator przestaje izolować i jak z tego powstaje piorun.

• Dlaczego słychać „klik”? Powietrze w kanale wyładowania gwałtownie się nagrzewa i rozszerza, wytwarzając falę dźwiękową — słyszymy krótkie trzaśnięcie.
• Dlaczego czasem nie ma iskry? Bo ładunek zdążył odpłynąć (np. przez wilgotną powierzchnię) i pole nie stało się dość silne.
• Gdy dwa obszary mają bardzo różny stan naelektryzowania , powstaje między nimi silne pole elektryczne.
• Jeśli pole stanie się wystarczająco silne, powietrze — zwykle izolator — może zacząć przewodzić .

Dlaczego grzmot słyszymy po błysku?

Światło dociera do nas znacznie szybciej niż dźwięk. Dlatego błysk widzimy niemal od razu, a grzmot słyszymy dopiero po chwili. Im dłuższa przerwa między błyskiem a grzmotem, tym zwykle dalej znajduje się wyładowanie.

• Przed dotknięciem na Twoim ciele był nagromadzony ładunek, a między palcem a klamką duża różnica.
• Iskra wyrównała tę różnicę — ładunek przepłynął i rozłożył się.
• Gdy różnica zniknęła, pole osłabło, więc powietrze znów izoluje i wyładowanie ustaje.
• W suchym pomieszczeniu ładunek nagromadzony na ciele nie ma jak odpływać , więc rośnie i pole staje się silne.

Co zabrać z lekcji

• Suwakiem zwiększasz nagromadzony ładunek.
• Światło dociera do nas znacznie szybciej niż dźwięk.
• „Wyładowanie to zniknięcie ładunku.” Nie — ładunki się przemieszczają i wyrównują różnicę.