W budowie
Prezentacja modułu

Wzajemność oddziaływań i ich skutki — kurs Fizyka SP: Oddziaływania i siły

Moduł 02 kursu Oddziaływania i siły: zasada akcji i reakcji, równe wartości i przeciwne zwroty, skutki dynamiczne i statyczne oddziaływań.

  • 45 min
  • 10 slajdów
  • Notatki nauczyciela: N
  • Strona modułu: otwórz
Plan · 45 min

Co dziś robimy

  1. 10 min1.2. Akcja i reakcja Maja ma masę 35 kg , więc siła 140 N nadaje jej przyspieszenie a = 140 N / 35 kg = 4 m/s²…
  2. 17 min1.3. Skutki statyczne Ściskanie: gąbka do naczyń kurczy się w dłoni.
  3. 11 min1.4. Skutki dynamiczne Wprawienie w ruch: kopnięcie stojącej piłki.
  4. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Atom 1 z 4 · ~10 min

1.2. Akcja i reakcja

Każde oddziaływanie jest wzajemne. Isaac Newton opisał tę własność jako III zasadę dynamiki :

  • Maja ma masę 35 kg , więc siła 140 N nadaje jej przyspieszenie a = 140 N / 35 kg = 4 m/s² .
  • Kacper ma masę 70 kg , więc ta sama siła 140 N nadaje mu przyspieszenie a = 140 N / 70 kg = 2 m/s² .
  • Eksperyment dwóch siłomierzy: Połącz ze sobą hakami dwa siłomierze sprężynowe. Poproś kolegę, by trzymał swój siłomierz nieruchomo, a sam pociągnij za swój z siłą 5 N.
  • Rakieta balonowa na sznurku: Przeciągnij długą nitkę przez środek plastikowej słomki i napnij ją poziomo w pokoju.
⚠️ Pułapka egzaminacyjna: Dlaczego akcja i reakcja NIGDY się nie równoważą?
Sprawdzenie · atom 1 · ~4 min

Pytanie do klasy

Pływak odbija się stopami od ściany basenu, działając na nią siłą 300 N. Jaką siłą ściana działa na pływaka w tej samej chwili?

Atom 2 z 4 · ~17 min

1.3. Skutki statyczne

Oddziaływanie może zmienić kształt lub wymiary ciała, nie wprawiając go w ruch. Taki skutek nazywamy statycznym , czyli odkształceniem . Ciało bywa ściśnięte, rozciągnięte, zgięte, skręcone albo zgniecione — zmienia się jego forma, a nie…

  • Ściskanie: gąbka do naczyń kurczy się w dłoni.
  • Rozciąganie: sprężyna siłomierza wydłuża się pod wpływem zawieszonego ciężarka.
  • Zginanie: deska ugina się pod ciężarem skoczka stojącego na jej końcu.
  • Sprężyste: ugięta trampolina prostuje się po skoku, rozciągnięta sprężyna wraca do długości początkowej, ściśnięta gąbka odzyskuje kształt.
Zestawienie · atom 2 · ~7 min

1.3. Skutki statyczne

Oddziaływanie może zmienić kształt lub wymiary ciała, nie wprawiając go w ruch. Taki skutek nazywamy statycznym , czyli odkształceniem .

Skutki oddziaływań: dynamiczne, statyczne i występujące jednocześnie
Rodzaj skutku Na czym polega zmiana? Typowe przykłady z życia
Skutek dynamiczny Zmiana stanu ruchu ciała: wprawienie w ruch ciała spoczywającego, przyspieszenie, wyhamowanie, całkowite zatrzymanie lub zmiana kierunku/toru ruchu. • Bramkarz piąstkujący lecącą piłkę (zmiana kierunku i prędkości),
• Samochód ruszający ze skrzyżowania na zielonym świetle,
• Narciarz hamujący pługiem na stoku góry.
Skutek statyczny Zmiana kształtu lub wymiarów ciała (odkształcenie): ściśnięcie, rozciągnięcie, zgięcie, skręcenie, zgniecenie — bez zmiany prędkości środka masy ciała jako całości. • Ściskanie gąbki do naczyń w dłoni,
• Rozciąganie sprężyny w siłomierzu,
• Ugniatanie ciasta na pizzę na stolnicy,
• Ugięcie deski pod ciężarem skoczka do wody.
Oba skutki jednocześnie Jednoczesna zmiana ruchu ORAZ zmiana kształtu: zjawisko bardzo częste przy zderzeniach ciał rzeczywistych. • Uderzenie rakietą w piłkę tenisową: piłka ulega silnemu spłaszczeniu na strunach (skutek statyczny) i w tym samym ułamku sekundy wystrzeliwuje w przód (skutek dynamiczny),
• Wbicie gwoździa młotkiem: gwóźdź przemieszcza się w głąb drewna (ruch) i spłaszcza na główce (odkształcenie).
Sprawdzenie · atom 2 · ~4 min

Pytanie do klasy

Sprężyna wydłuża się pod naciskiem, a po zwolnieniu wraca do pierwotnej długości. Jak nazwać to odkształcenie?

Atom 3 z 4 · ~11 min

1.4. Skutki dynamiczne

Gdy siła zmienia stan ruchu ciała, mówimy o skutku dynamicznym . Obejmuje on wprawienie w ruch, przyspieszenie, wyhamowanie, zatrzymanie oraz zmianę kierunku lub toru.

  • Wprawienie w ruch: kopnięcie stojącej piłki.
  • Przyspieszenie: samochód ruszający ze skrzyżowania.
  • Wyhamowanie i zatrzymanie: narciarz hamujący pługiem na stoku.
  • Zmiana kierunku: bramkarz odbijający lecącą piłkę.
Sprawdzenie · atom 3 · ~4 min

Pytanie do klasy

Bramkarz odbija lecącą piłkę, zmieniając jej kierunek i prędkość. Jaki skutek oddziaływania opisuje ta sytuacja?

Zamknięcie · ~5 min

Co zabrać z lekcji

  • W przyrodzie nie istnieje samotna siła.
  • Nie każdy skutek statyczny jest widoczny.
  • Skutek dynamiczny dotyczy ruchu całego ciała, dlatego nie myli się go ze statycznym.
  • Atom _usuniete
Bilet wyjściowy: Tenisista uderza rakietą w piłkę. Piłka spłaszcza się na naciągu, a potem odlatuje z dużą prędkością. Jak opisać te skutki?
Odpowiedź: a) Jednocześnie występuje skutek statyczny i dynamiczny
Hyżyk· Wzajemność oddziaływań i ich skutki — kurs Fizyka SP: Oddzia moduł 1 / 1