W budowie
Pomiń nawigację
Prezentacja modułu

Przełącznik, VLAN-y i zapora — kurs INF.02: Sieci lokalne

Moduł 06 kursu Sieci lokalne INF.02: przełącznik warstwy drugiej i tablica MAC, adres IP zarządzania i brama domyślna, VLAN i domeny rozgłoszeniowe, porty dostępowe i trunk, tag 802.1Q z polem VID, tagged/untagged i PVID w panelu WWW, kolejność konfiguracji przełącznika na arkuszu egzaminacyjnym, VTP i STP, reguły…

  • 45 min
  • 31 slajdów
  • Notatki nauczyciela: N
  • Strona modułu: otwórz
Plan · 45 min

Co dziś robimy

  1. 4 minPrzełącznik: co robi z ramką Ramka o znanym adresie docelowym trafia wprost na jeden port; ramka o nieznanym adresie…
  2. 5 minAdres IP przełącznika i podsieć zarządzania Do zarządzania z innej sieci potrzebna jest jeszcze brama domyślna .
  3. 4 minVLAN: co to jest i po co się dzieli Numer VLAN-u, czyli identyfikator, mieści się w zakresie 1–4094 .
  4. 3 minPort dostępowy i port trunk teza, kod i pytanie kontrolne
  5. 4 minTagowanie 802.1Q Pułapka praktyczna: na porcie trunkowym ramka bez tagu też może się pojawić i wtedy…
  6. 5 minTagged, Untagged i PVID w panelu WWW Untagged / Tagged decyduje o tym, co przełącznik robi z ramką, gdy wysyła ją z portu na…
  7. 5 minZadanie egzaminacyjne: przełącznik krok po kroku Kolejność ma znaczenie w dwóch miejscach.
  8. 3 minRouting między VLAN-ami Różnica w zadaniu jest taka, że adres IP dostaje router , a nie przełącznik — i to jest…
  9. 3 minVTP, STP i tematy, których praktyka nie sprawdza VTP — pozwala jednemu przełącznikowi rozgłosić całą bazę VLAN-ów do pozostałych, więc…
  10. 3 minZapora sieciowa: reguły czytane od góry Zapory dzielą się na bezstanowe , które patrzą tylko na każdą pojedynczą ramkę, i stanowe…
  11. 3 minCo jeszcze warto wiedzieć o przełączniku teza, kod i pytanie kontrolne
  12. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Atom 2 z 12 · ~4 min

Przełącznik: co robi z ramką

Przełącznik pracuje w warstwie drugiej i jego zadaniem jest przesyłanie ramek do właściwego portu , a nie do wszystkich. W tym celu trzyma tablicę, w której zapamiętuje, pod jakim adresem MAC i na którym porcie widział każde urządzenie.

  • Ramka o znanym adresie docelowym trafia wprost na jeden port; ramka o nieznanym adresie, taka jak rozgłoszeniowa, leci na wszystkie porty swojego VLAN-u oprócz tego, z…
  • Domyślnie przełącznik nie dzieli domeny rozgłoszeniowej — wszystkie jego porty w domyślnym VLAN 1 należą do jednej wspólnej domeny.
  • Dopiero wydzielenie sieci wirtualnych (VLAN) dzieli przełącznik na osobne domeny rozgłoszeniowe (każdy VLAN to osobna domena).
  • To, co przełącznik robi, to dzielenie domeny kolizyjnej: każdy port jest osobnym, dzięki czemu pełne dupleks działa na każdym z osobna.
Ilustracja · atom 2 · ~1 min

Przełącznik: co robi z ramką

Tablica MAC przełącznika
Tablica MAC przełącznika
Sprawdzenie · atom 2 · ~1 min

Pytanie do klasy

Do portu przełącznika trafia ramka z adresem MAC, którego nie ma w tablicy adresów. Jak zachowa się przełącznik?

Atom 3 z 12 · ~5 min

Adres IP przełącznika i podsieć zarządzania

Przełącznik z warstwy drugiej ramki przełącza bez znajomości adresów IP. Adres IP jest mu potrzebny do jednego celu: żeby dało się nim zarządzać — zalogować, podejrzeć tablicę MAC, sprawdzić, który port w której VLAN leży.

  • Do zarządzania z innej sieci potrzebna jest jeszcze brama domyślna .
  • Działa dokładnie tak jak przy komputerze: przełącznik musi wiedzieć, komu oddać pakiet, którego nie da się dostarczyć w obrębie sieci zarządzania.
  • To są trzy pozycje, które przełącznik dostaje w każdym arkuszu, w którym w ogóle się pojawia.
  • Nie pomijaj bramy domyślnej tylko dlatego, że zadanie zawiera słowo „jeśli jest wymagana” — jeśli jest tam zapisana, znaczy że punktowy.
Jak czytać polecenia zadania. Arkusze nie używają nazw technicznych, tylko potocznego opisu. Tłumaczenie jest stałe: „z tagowaniem (tryb trunk)” to port trunk, „bez tagowania (tryb dostępu)” to port dostępowy, „adres IP przypisany do VLAN o ID = X” to adres interfejsu VLAN, a „włącz obsługę VLAN 802.1q” to po prostu włączenie obsługi VLAN. Słowo „przypisz” oznacza przypisanie portu, nie utworzenie VLAN-u.
Zestawienie · atom 3 · ~2 min

Adres IP przełącznika i podsieć zarządzania

Przełącznik z warstwy drugiej ramki przełącza bez znajomości adresów IP. Adres IP jest mu potrzebny do jednego celu: żeby dało się nim zarządzać — zalogować, podejrzeć tablicę MAC, sprawdzić, który port w której VLAN…

UstawienieCo to jestTypowa wartość w zadaniu
Adres IP przełącznikainterfejs zarządzania, dzięki niemu przełącznik jest widoczny w sieci192.168.1.144/24, 172.16.0.2/24, 10.0.0.2/8
Brama domyślnaadres routera, przez który przełącznik sięga poza swoją siećw typowym zadaniu adres interfejsu routera w tej samej podsieci, np. 192.168.1.1
Maskata sama co dla hostów w tej siecizadana w treści zadania
Sprawdzenie · atom 3 · ~1 min

Pytanie do klasy

Po co przełącznikowi warstwy drugiej adres IP?

Atom 4 z 12 · ~4 min

VLAN: co to jest i po co się dzieli

VLAN (wirtualna sieć lokalna) to podział jednego przełącznika na kilka niezależnych sieci, z których każda ma własną domenę rozgłoszeniową . Komputery w VLAN 10 nie odbierają rozgłoszeń z VLAN 20, mimo że fizycznie wychodzą z jednego…

  • Numer VLAN-u, czyli identyfikator, mieści się w zakresie 1–4094 .
  • VLAN 1 istnieje w każdym przełączniku od razu po wyjęciu z fabryki — to jednak konfiguracja domyślna, a nie zalecenie projektowe.
  • Dzięki temu administracyjny podział sieci na działy działa bez fizycznego rozdzielania kabli.
  • W dobrze zaprojektowanej sieci VLAN 1 zostawia się nieużywany, a zarządzanie wydziela na osobny VLAN zarządzający.
Ilustracja · atom 4 · ~1 min

VLAN: co to jest i po co się dzieli

Jeden przełącznik podłączony trunkiem do routera, poniżej trzy grupy komputerów
Jeden przełącznik podłączony trunkiem do routera, poniżej trzy grupy komputerów
Sprawdzenie · atom 4 · ~1 min

Pytanie do klasy

Jaki jest główny skutek podziału jednego przełącznika na kilka VLAN-ów?

Zestawienie · atom 5 · ~2 min

Port dostępowy i port trunk

Port dostępowy nie dodaje tagu — komputer z 2004 roku nie ma pojęcia, co to VLAN, i nic mu nie przeszkadza. Port trunk musi przenieść ramkę „do routera”, „do drugiego przełącznika”, a czasem „do AP”, więc musi oznaczyć…

Tryb portuDo czegoCo niesie
Accesskomputer, drukarka, serwerjeden VLAN
Trunkdrugi switch, routerwiele VLAN-ów (tagowane)
Sprawdzenie · atom 5 · ~1 min

Pytanie do klasy

Które urządzenie najlepiej podłączyć do portu dostępowego?

Zestawienie · atom 6 · ~2 min

Tagowanie 802.1Q

Tag nie jest osobną ramką — to cztery bajty wstawione w istniejącą ramkę ethernetową, zaraz po dwóch adresach MAC. Ramka z kablem dostępowego portu wygląda normalnie; dopiero na porcie trunkowym przełącznik wstawia…

PoleBajtyCo zawiera
Adresy MAC12źródłowy i docelowy — normalna część ramki
TPID2zawsze 0x8100; to pole mówi „zaraz będzie tag” i zajmuje miejsce zwykłego pola typu ramki
PCP3 bitypriorytet ruchu, wartości od 0 do 7
DEI1 bitznacznik odrzucenia przy zwalnianiu łącza
VID12 bitównumer VLAN, zakres 0–4095
Ilustracja · atom 6 · ~1 min

Tagowanie 802.1Q

Budowa ramki na porcie trunk
Budowa ramki na porcie trunk
Sprawdzenie · atom 6 · ~1 min

Pytanie do klasy

Czym jest tag 802.1Q w ramce ethernetowej?

Atom 7 z 12 · ~5 min

Tagged, Untagged i PVID w panelu WWW

W konsoli Cisco wpisujesz po prostu access albo trunk . Jednak na egzaminie praktycznym INF.02 przełącznik konfigurujesz niemal zawsze przez przeglądarkę (GUI w sprzęcie TP-Link, D-Link czy MikroTik).

  • Untagged / Tagged decyduje o tym, co przełącznik robi z ramką, gdy wysyła ją z portu na zewnątrz (zdejmuje znacznik VLAN-u albo go zostawia).
  • PVID (Port VLAN ID) decyduje o tym, jaką metkę VLAN-u przełącznik przykleja ramce, która wchodzi do portu z zewnątrz bez żadnego tagu (np. prosto z karty sieciowej…
  • Tam w zakładce 802.1Q VLAN zamiast słów access i trunk zobaczysz trzy pojęcia: Untagged (U), Tagged (T) oraz PVID.
  • Zasada działania dzieli się na dwa kierunki ruchu na porcie:
Najczęstsza pułapka na egzaminie. Sam wybór Untagged przy tworzeniu VLAN-u nie wystarczy! W wielu przełącznikach (szczególnie TP-Link) musisz wejść w drugą zakładkę (VLAN Port Settings / PVID) i ręcznie zmienić PVID portu z domyślnego 1 na numer Twojego VLAN-u (np. 10). Jeśli o tym zapomnisz, ramki od komputera wpadną do VLAN 1, a odpowiedzi ze switcha wyjdą w VLAN 10 — ping nie zadziała i stracisz punkty za komunikację.
Zestawienie · atom 7 · ~2 min

Tagged, Untagged i PVID w panelu WWW

W konsoli Cisco wpisujesz po prostu access albo trunk . Jednak na egzaminie praktycznym INF.02 przełącznik konfigurujesz niemal zawsze przez przeglądarkę (GUI w sprzęcie TP-Link, D-Link czy MikroTik).

Rola portuCzłonkostwo VLAN (egress — wyjście)PVID (ingress — wejście)Co podłączasz
Port dostępowy (access) dla VLAN 10Untagged w VLAN 10
(usunięty z domyślnego VLAN 1)
10komputer, drukarka, zwykły serwer
Port trunk dla VLAN 10 i 20Tagged w VLAN 10 i VLAN 201 (lub inny natywny VLAN)router (Router-on-a-Stick), drugi przełącznik, AP z wieloma SSID
Sprawdzenie · atom 7 · ~1 min

Pytanie do klasy

Jaką rolę pełni PVID na porcie przełącznika?

Atom 8 z 12 · ~5 min

Zadanie egzaminacyjne: przełącznik krok po kroku

W arkuszach przełącznik konfiguruje się zawsze tymi samymi sześcioma ruchami.

  • Kolejność ma znaczenie w dwóch miejscach.
  • Adres IP ustawia się przed utworzeniem VLAN-ów, bo bez działającego zarządzania nie sprawdzisz, czy reszta konfiguracji działa — i nie zapiszesz jej pod właściwym…
  • Port trunk ustawia się po utworzeniu VLAN-ów, bo przypisanie portu do nieistniejącego VLAN-u kończy się błędem albo ciszą, w zależności od producenta.
Co sprawdzić przed podniesieniem ręki. Ping do adresu przełącznika (zarządzanie działa), ping do bramy (przełącznik widzi router), strona z serwera po nazwie (DNS i usługa działają), drukowanie z komputera w VLAN 3 na drukarkę w VLAN 3. Testy idą od siebie na zewnątrz: jeśli działa pierwszy, a nie działa drugi, problem leży dalej, a nie w twojej konfiguracji VLAN.
Zestawienie · atom 8 · ~2 min

Zadanie egzaminacyjne: przełącznik krok po kroku

W arkuszach przełącznik konfiguruje się zawsze tymi samymi sześcioma ruchami.

KrokCo robiszJak sprawdzisz
1włączasz obsługę VLAN 802.1Qw konsoli urządzenia
2ustawiasz adres IP 192.168.1.144/24ping z dowolnego komputera w tej sieci
3ustawiasz bramę domyślną 192.168.1.1z samego przełącznika pinguj adres rutera
4tworzysz VLAN o ID 2lista VLAN-ów pokazuje ID 2
5tworzysz VLAN o ID 3lista VLAN-ów pokazuje ID 3
6port 1 ustawiasz jako trunkpodłączenie do routera działa dla obu VLAN-ów
7port 2 przypisujesz do VLAN 2 jako dostępowyserwer w tym porcie dostaje adres z właściwej sieci
8porty 3 i 4 przypisujesz do VLAN 3 jako dostępowekomputer i drukarka widzą się tylko w obrębie VLAN 3
9zapisujesz konfigurację w pamięci trwałejpo restarcie ustawienia są na miejscu
Sprawdzenie · atom 8 · ~1 min

Pytanie do klasy

Dlaczego adres IP zarządzania ustawia się przed tworzeniem VLAN-ów?

Atom 9 z 12 · ~3 min

Routing między VLAN-ami

Sama VLAN to podział, a nie połączenie — ruch między VLAN-ami musi przejść przez router, bo tylko on zna adresy z warstwy trzeciej. Router dostaje po jednym interfejsie (albo podinterfejsie) na każdą VLAN i tłumaczy adresy między nimi.

  • Różnica w zadaniu jest taka, że adres IP dostaje router , a nie przełącznik — i to jest najczęstsze miejsce pomyłki, bo oba urządzenia konfiguruje się po sobie i myli…
  • Konfiguracja polega na utworzeniu interfejsu VLAN, nadaniu mu adresu IP i wskazaniu, do której VLAN należy.
  • W arkuszach zadanie brzmi wprost: „utwórz interfejs VLAN o ID = 2 i przypisz port LAN do portu 2 z tagowaniem”, „ustaw adres IP dla interfejsu VLAN o ID = 2”, „włącz…
  • Ten sam układ, który w module 9 opisany jest jako router-on-a-stick.
Sprawdzenie · atom 9 · ~1 min

Pytanie do klasy

Jak może odbywać się ruch między dwoma osobnymi VLAN-ami?

Atom 10 z 12 · ~3 min

VTP, STP i tematy, których praktyka nie sprawdza

Dwa protokoły, o których trzeba wiedzieć, choć w arkuszach praktycznych nie występują :

  • VTP — pozwala jednemu przełącznikowi rozgłosić całą bazę VLAN-ów do pozostałych, więc konfigurujesz VLAN-y tylko na jednym.
  • STP, a potem RSTP — zapobiega pętli w sieci, w której są połączenia nadmiarowe. Pętla powoduje rozsyłanie kopii tej samej ramki w nieskończoność i zablokowanie sieci.
  • Oba pojawiają się w teorii.
  • Jeśli zostało Ci mało czasu, ucz się z tego modułu VLAN-y, porty i tagowanie, a te dwa tematy zostaw na później.
Sprawdzenie · atom 10 · ~1 min

Pytanie do klasy

Jakie ryzyko wiąże się z włączeniem VTP w sieci z wieloma przełącznikami?

Atom 11 z 12 · ~3 min

Zapora sieciowa: reguły czytane od góry

Zapora filtruje ruch między strefami: LAN, WAN i — jeśli jest — strefa DMZ dla serwera wystawionego na zewnątrz. Reguły czytasz od góry i pierwsza pasująca wygrywa , a reszty nie sprawdza się wcale.

  • Zapory dzielą się na bezstanowe , które patrzą tylko na każdą pojedynczą ramkę, i stanowe , które pamiętają, co wcześniej wyszło i przepuszczają tylko odpowiedzi na to…
  • Na egzaminie wystarczy zasada z praktyki: ruch zainicjowany wewnątrz wychodzi, a ruch z zewnątrz przechodzi tylko wtedy, gdy wyraźnie na niego zezwolisz — inaczej nikt…
  • Kolejność jest więc nie kwestią estetyki, tylko działania: reguła „zezwól na HTTP” ustawiona po regule „zablokuj wszystko” nigdy nie zadziała, a ustawiona przed —…
  • NAT, czyli tłumaczenie adresów prywatnych na publiczne, jest osobnym tematem modułu 9, ale w praktyce zaimplementowanym w tym samym urządzeniu co zapora, więc na arkuszu…
Co z zaporą na egzaminie praktycznym. Zadania konfiguracji zapory sieciowej jako urządzenia w arkuszach INF.02 praktycznie nie występują. Zapora pojawia się wyłącznie jako element do poprawienia na stacji robocowej: „w razie potrzeby zmień odpowiednio ustawienia zapory sieciowej”, czyli zezwól na ruch, który właśnie blokujesz. Pełną konfigurację zapory ucz się na potrzeby teorii — podstawa programowa wymaga konfigurowania routerów i urządzeń zabezpieczających typu zapora sieciowa — ale nie planuj na nią czasu praktycznego.
Sprawdzenie · atom 11 · ~1 min

Pytanie do klasy

Reguła zezwalająca na HTTP stoi po regule blokującej cały ruch. Co się stanie?

Zestawienie · atom 12 · ~2 min

Co jeszcze warto wiedzieć o przełączniku

Te cechy nie pojawiają się w zadaniach praktycznych, ale mieszczą się w wymaganiach egzaminacyjnych dotyczących przełączników i są częste w teorii.

CechaCo robiKiedy się przyda
Prędkość i dupleks portuzmusza oba końce do tej samej prędkościgdy jeden port działa wolniej, bo np. został ustawiony ręcznie
Porty PoEzasilają urządzenia sieciowe z portupunkty dostępowe i kamery bez osobnego zasilania
Zabezpieczenie portówogranicza liczbę komputerów, które mogą się podłączyć do portugdy do portu dostępowego można podpiąć cokolwiek
VLAN głosowyprzenosi ruch telefonu na VLAN o wyższym IDtelefon podłączony do tego samego portu co komputer
Logowanie zdarzeńzapisuje, co działo się na urządzeniudo analizy po awarii
Sprawdzenie · atom 12 · ~1 min

Pytanie do klasy

Do czego służą porty PoE w przełączniku?

Zamknięcie · ~1 min

Co zabrać z lekcji

  • Atom 01
  • Ramka o znanym adresie docelowym trafia wprost na jeden port; ramka o nieznanym adresie, taka jak rozgłoszeniowa, leci na wszystkie porty swojego VLAN-u oprócz…
  • To są trzy pozycje, które przełącznik dostaje w każdym arkuszu, w którym w ogóle się pojawia.
  • Numer VLAN-u, czyli identyfikator, mieści się w zakresie 1–4094 .
Bilet wyjściowy: Komputer działa bardzo wolno, choć kabel jest sprawny i tylko on ma problem. Co sprawdzić najpierw?
Odpowiedź: a) Zgodność prędkości i dupleksu na obu końcach łącza.