Moduł 06 — Przyciąganie i odpychanie, także ciał obojętnych — kurs Elektrostatyka (szkoła podstawowa)
Moduł 06 kursu Elektrostatyka dla szkoły podstawowej: ładunki jednoimienne i różnoimienne, przyciąganie ciał obojętnych, polaryzacja i wnioskowanie z obserwacji.
- 45 min
- 9 slajdów
- Notatki nauczyciela: N
- Strona modułu: otwórz
Co dziś robimy
- 25 minDwie zasady i jedno zastrzeżenie Bliższa strona papieru staje się względnie bardziej dodatnia .
- 12 minJak odróżnić te dwa przypadki? Odpychanie jest jednoznaczne. Jeśli dwa ciała odpychają się, to na pewno oba są…
- 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Dwie zasady i jedno zastrzeżenie
Znasz już podstawową zasadę: ładunki jednoimienne się odpychają, a różnoimienne się przyciągają . Ale jest w niej pewna pułapka. Naładowany balon przyciąga obojętne skrawki papieru — a przecież papier nie jest naładowany! Ten moduł…
- Bliższa strona papieru staje się względnie bardziej dodatnia .
- Dalsza strona staje się względnie bardziej ujemna .
- Siła przyciągania działa na bliższą stronę, a siła odpychania na dalszą . Ponieważ bliższa strona jest bliżej balonu, przyciąganie wygrywa .
- Papier jest w tym doświadczeniu izolatorem — ładunki nie wędrują przez niego na duże odległości.
• Jednoimienne (ten sam znak: + i + albo − i −) → odpychają się.
• Różnoimienne (przeciwne znaki: + i −) → przyciągają się.
To prawda dla naładowanych ciał. A co z ciałem obojętnym? O tym niżej.
Dwie zasady i jedno zastrzeżenie
Dwie zasady i jedno zastrzeżenie
Pytanie do klasy
1. Które zachowanie jest jednoznaczne i dowodzi, że oba ciała są naładowane tym samym znakiem?
Poprawna: a) Odpychać się mogą tylko ciała naładowane ładunkami tego samego znaku, bo ciało obojętne nie jest odpychane. Przyciąganie nie jest jednoznaczne, ponieważ występuje także między ciałem naładowanym i obojętnym.
Jak odróżnić te dwa przypadki?
Skoro przyciąganie może oznaczać dwie różne rzeczy, jak ustalić, co naprawdę zachodzi? Oto praktyczne sposoby:
- Odpychanie jest jednoznaczne. Jeśli dwa ciała odpychają się, to na pewno oba są naładowane i mają ten sam znak . Odpychanie nie zdarza się przy ciele obojętnym.
- Przyciąganie trzeba sprawdzić dalej. Jeśli ciała się przyciągają, trzeba ustalić, czy obojętne ciało też jest przyciągane przez ten sam przedmiot — jeśli tak, to…
- Zbliż obojętny przedmiot kontrolny. Jeśli ten sam naładowany przedmiot przyciąga również znany obojętny papier, to przyciąganie nie dowodzi przeciwnych ładunków.
- Papier przed zbliżeniem balonu był obojętny — nikt go nie naelektryzował.
- Papier przed zbliżeniem balonu był obojętny — nikt go nie naelektryzował.
- Balon odpycha elektrony w papierze od swojej strony, więc bliższa strona staje się względnie dodatnia.
- Przyciąganie bliższej strony jest silniejsze niż odpychanie dalszej, więc papier rusza w stronę balonu.
Pytanie do klasy
4. Dlaczego naładowany balon przyciąga obojętny papier?
Poprawna: d) Pole balonu przesuwa ładunki w cząsteczkach papieru, czyli polaryzuje papier. Bliższa strona papieru ma ładunek przeciwnego znaku i jest przyciągana mocniej, niż dalsza strona jest odpychana.
Co zabrać z lekcji
- Przykład z chemii.
- Przykład z biologii.
- Przykład z matematyki.
Odpowiedź: b) Siła elektryczna działająca między nimi