W budowie
Pomiń nawigację
Prezentacja modułu

Moduł 06 — Przyciąganie i odpychanie, także ciał obojętnych — kurs Elektrostatyka (szkoła podstawowa)

Moduł 06 kursu Elektrostatyka dla szkoły podstawowej: ładunki jednoimienne i różnoimienne, przyciąganie ciał obojętnych, polaryzacja i wnioskowanie z obserwacji.

  • 45 min
  • 9 slajdów
  • Notatki nauczyciela: N
  • Strona modułu: otwórz
Plan · 45 min

Co dziś robimy

  1. 25 minDwie zasady i jedno zastrzeżenie Bliższa strona papieru staje się względnie bardziej dodatnia .
  2. 12 minJak odróżnić te dwa przypadki? Odpychanie jest jednoznaczne. Jeśli dwa ciała odpychają się, to na pewno oba są…
  3. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Atom 1 z 3 · ~25 min

Dwie zasady i jedno zastrzeżenie

Znasz już podstawową zasadę: ładunki jednoimienne się odpychają, a różnoimienne się przyciągają . Ale jest w niej pewna pułapka. Naładowany balon przyciąga obojętne skrawki papieru — a przecież papier nie jest naładowany! Ten moduł…

  • Bliższa strona papieru staje się względnie bardziej dodatnia .
  • Dalsza strona staje się względnie bardziej ujemna .
  • Siła przyciągania działa na bliższą stronę, a siła odpychania na dalszą . Ponieważ bliższa strona jest bliżej balonu, przyciąganie wygrywa .
  • Papier jest w tym doświadczeniu izolatorem — ładunki nie wędrują przez niego na duże odległości.
Zasada oddziaływania ładunków:
• Jednoimienne (ten sam znak: + i + albo − i −) → odpychają się.
• Różnoimienne (przeciwne znaki: + i −) → przyciągają się.
To prawda dla naładowanych ciał. A co z ciałem obojętnym? O tym niżej.
Ilustracja · atom 1 · ~6 min

Dwie zasady i jedno zastrzeżenie

−−− naładowany balon ++ −− −− −− − obojętny papier — ładunki nieznacznie się rozdzielają bliższa strona: względnie dodatnia → przyciągana dalsza strona: względnie ujemna → odpychana
Schemat przesadnie upraszcza rozmieszczenie ładunków. W rzeczywistym papierze zachodzą niewielkie przesunięcia ładunków (polaryzacja), nie powstają osobne rzędy znaków.
Symulacja · atom 1 · ~7 min

Dwie zasady i jedno zastrzeżenie

Sprawdzenie · atom 1 · ~4 min

Pytanie do klasy

1. Które zachowanie jest jednoznaczne i dowodzi, że oba ciała są naładowane tym samym znakiem?

Atom 2 z 3 · ~12 min

Jak odróżnić te dwa przypadki?

Skoro przyciąganie może oznaczać dwie różne rzeczy, jak ustalić, co naprawdę zachodzi? Oto praktyczne sposoby:

  • Odpychanie jest jednoznaczne. Jeśli dwa ciała odpychają się, to na pewno oba są naładowane i mają ten sam znak . Odpychanie nie zdarza się przy ciele obojętnym.
  • Przyciąganie trzeba sprawdzić dalej. Jeśli ciała się przyciągają, trzeba ustalić, czy obojętne ciało też jest przyciągane przez ten sam przedmiot — jeśli tak, to…
  • Zbliż obojętny przedmiot kontrolny. Jeśli ten sam naładowany przedmiot przyciąga również znany obojętny papier, to przyciąganie nie dowodzi przeciwnych ładunków.
  • Papier przed zbliżeniem balonu był obojętny — nikt go nie naelektryzował.
Rozwiązanie krok po kroku:
  1. Papier przed zbliżeniem balonu był obojętny — nikt go nie naelektryzował.
  2. Balon odpycha elektrony w papierze od swojej strony, więc bliższa strona staje się względnie dodatnia.
  3. Przyciąganie bliższej strony jest silniejsze niż odpychanie dalszej, więc papier rusza w stronę balonu.
Odpowiedź: Papier nie ma ładunku dodatniego. Jest obojętny, a mimo to przyciągany — przez przesunięcie ładunków w swoim wnętrzu.
Sprawdzenie · atom 2 · ~4 min

Pytanie do klasy

4. Dlaczego naładowany balon przyciąga obojętny papier?

Zamknięcie · ~6 min

Co zabrać z lekcji

  • Przykład z chemii.
  • Przykład z biologii.
  • Przykład z matematyki.
Bilet wyjściowy: 6. Jaka siła działa między ładunkami?
Odpowiedź: b) Siła elektryczna działająca między nimi