W budowie
Pomiń nawigację
Prezentacja modułu

Urządzenia sieciowe: hub, switch, router, AP — kurs INF.02: Sieci lokalne

Moduł 04 kursu Sieci lokalne INF.02: urządzenia sieciowe od huba po access point. Schematy, warstwy, różnice.

  • 45 min
  • 36 slajdów
  • Notatki nauczyciela: N
  • Strona modułu: otwórz
Plan · 45 min

Co dziś robimy

  1. 2 minLegenda symboli teza, kod i pytanie kontrolne
  2. 3 minHub — wspólne medium Dziś: wyparty całkowicie przez switch.
  3. 3 minSwitch — każdy port osobno Dwie domeny, które trzeba rozróżniać: domena kolizji to port (switch eliminuje kolizje…
  4. 3 minRouter — łączy różne sieci Często mylone z NAT-em i zaporą: NAT to podmiana adresów przy wyjściu do internetu…
  5. 3 minRouter domowy — cztery urządzenia w jednej obudowie Ten sam adres 192.168.1.1 działa jako brama dla domyślnej, a serwer DHCP przydziela…
  6. 4 minPunkt dostępowy — bezprzewodowy wchodzący do sieci Kilka rzeczy, o których warto pamiętać: punkt dostępowy nie musi mieć internetu ani…
  7. 4 minZapora i UTM — filtr ruchu Sprzętowa czy programowa?
  8. 3 minSzafa rackowa — wszystkie te urządzenia w jednym miejscu Uklład od góry jest zawsze taki sam: panel kablowy najwyżej, pod nim przełączniki i…
  9. 3 minInne urządzenia, które spotkasz w szafie Most i wzmacniacz repeater — repeater odtwarza sygnał w kablu (jak hub, ale między dwoma…
  10. 3 minPętle w sieci i protokół STP SNMP — protokół monitorowania urządzeń sieciowych: pozwala odczytać stan przełącznika…
  11. 5 minWarstwy w skrócie: L1, L2, L3 L1 — warstwa fizyczna: kable, złącza, koncentrator (hub), wzmacniaki;
  12. 3 minNumery norm IEEE 802 — co oznacza który teza, kod i pytanie kontrolne
  13. 3 minBibliografia zdjęć Szafa rackowa z urządzeniami — Simeon W (Wellington, Nowa Zelandia), CC BY 2.0: strona…
  14. 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Zestawienie · atom 2 · ~1 min

Legenda symboli

Konwencja ikon topologii Cisco (rysunek własny, uproszczony): prostokąt ze skrzyżowanymi strzałkami to switch, okrąg ze strzałkami router, okrąg z czterema punktami hub, prostokąt z falami punkt dostępowy, prostokąt w…

UrządzenieWarstwaPo czym poznajeCo robi
Hub1 — fizycznanic — powtarza sygnałrozdziela wszystko na wszystkie porty
Switch2 — łącza danychadres MACwysyła ramkę tylko tam, gdzie ten adres jest
Router3 — siećadres IPłączy różne sieci, przepuszcza między nimi ruch
Punkt dostępowy2 (most 802.11 ↔ 802.3)adres MAC interfejsu (a sieć nazywa SSID)łączy klientów bezprzewodowych z siecią kablową
Zapora (firewall)3–4adresy, porty, stan połączeńprzepuszcza albo blokuje ruch według reguł
Sprawdzenie · atom 2 · ~1 min

Pytanie do klasy

Który symbol oznacza router?

Atom 3 z 14 · ~3 min

Hub — wspólne medium

Jak działa: to wzmacniacz — sygnał z jednego portu powtarza na wszystkich pozostałych. Nie ma w nim żadnej inteligencji, żadnej tabeli adresów. Każda stacja słucha, kto nadaje, a jeśli dwie zaczną naraz, powstaje kolizja (stąd nazwa Ether…

  • Dziś: wyparty całkowicie przez switch.
  • Cenią go tylko w sieciach audio/video przesyłanych sygnałem analogowym (nagłośnienie PA) oraz w zabawkowych projektach, gdzie celowo chcesz wspólną domenę kolizji.
Ilustracja · atom 3 · ~1 min

Hub — wspólne medium

Hub: trzy komputery podlaczone do jednego urzadzenia
Hub: trzy komputery podlaczone do jednego urzadzenia
Sprawdzenie · atom 3 · ~1 min

Pytanie do klasy

Ile portów RJ-45 ma hub HP EtherTwist?

Atom 4 z 14 · ~3 min

Switch — każdy port osobno

Jak działa: uczy się adresów MAC z ramek, które przechodzą przez porty, i buduje tablicę MAC (tablicę CAM). Potem wysyła ramkę tylko na port, za którym znalazł ten adres.

  • Dwie domeny, które trzeba rozróżniać: domena kolizji to port (switch eliminuje kolizje przez pełny duplex), a domena rozgłoszeniowa obejmuje cały VLAN — ramka…
  • To wyjaśnia, dlaczego router „ucina” broadcast: każdy jego interfejs jest osobną domeną rozgłoszeniową.
  • Rodzaje: niezarządzany — działa i tyle, cena najniższa; zarządzany — pozwala ustawić VLAN-y, trunk, agregację i monitoring (portów, ruchu, błędów), ma adres zarządzania…
  • Jeśli adresu jeszcze nie zna, rozsyła ramkę na wszystkie porty poza tym, z którego przyszła (broadcast i „flooding”) — tak odkrywa sąsiada.
Ilustracja · atom 4 · ~1 min

Switch — każdy port osobno

Switch: trzy komputery podlaczone do centralnego przełącznika
Switch: trzy komputery podlaczone do centralnego przełącznika
Sprawdzenie · atom 4 · ~1 min

Pytanie do klasy

Ile portów RJ-45 ma switch NETGEAR ProSAFE XS716T?

Atom 5 z 14 · ~3 min

Router — łączy różne sieci

Jak działa: decyduje, do którego interfejsu (portu) wysłać pakiet, patrząc na adres docelowy i tablicę tras. Zmniejsza TTL o jeden przy każdym przekazaniu.

  • Często mylone z NAT-em i zaporą: NAT to podmiana adresów przy wyjściu do internetu, zapora to filtrowanie ruchu, a router to samo urządzenie fizyczne, które obie te…
  • Router nie jest „zaporą z definicji” — ma domyślnie otwarty ruch powrotny, a zaporę włączasz się jako funkcję.
  • Każdy interfejs routera jest osobną siecią, więc router nie przepuszcza rozgłoszeń między nimi — dlatego „broadcast nie wychodzi z routera”.
Ilustracja · atom 5 · ~1 min

Router — łączy różne sieci

Router: sieci LAN po lewej
Router: sieci LAN po lewej
Sprawdzenie · atom 5 · ~1 min

Pytanie do klasy

Dlaczego rozgłoszenie nie przechodzi przez router do drugiej sieci?

Atom 6 z 14 · ~3 min

Router domowy — cztery urządzenia w jednej obudowie

W pudełku z napisem „router Wi-Fi” siedzą zwykle cztery funkcje naraz: router, mały switch (3–4 porty LAN), punkt dostępowy i obsługa modemu (DSL, kablowego albo światłowodowego ONT).

  • Ten sam adres 192.168.1.1 działa jako brama dla domyślnej, a serwer DHCP przydziela adresy automatycznie.
Ilustracja · atom 6 · ~1 min

Router domowy — cztery urządzenia w jednej obudowie

Router domowy
Router domowy
Sprawdzenie · atom 6 · ~1 min

Pytanie do klasy

Ile portów LAN ma zwykle mały switch w routerze domowym?

Atom 7 z 14 · ~4 min

Punkt dostępowy — bezprzewodowy wchodzący do sieci

Jak działa: punkt dostępowy jest mostem między dwoma technologiami — bezprzewodową (802.11) i kablową (802.3). Klient widzi zwykłą sieć z DHCP i z dostępem do plików, nie musi wiedzieć, że „bezprzewodowo”.

  • Kilka rzeczy, o których warto pamiętać: punkt dostępowy nie musi mieć internetu ani routera — wystarczy switch w sieci; zasilany bywa po kablu (PoE), więc jeden kabel…
  • AP z jednym radiem na paśmie 2,4 GHz nie obsłuży tylu klientów co AP dwuzasięgowe — to pierwsza rzecz do sprawdzenia, gdy „Wi-Fi zwalnia”.
  • To jest ta sama funkcja co switch, tylko z anteną zamiast portu.
Ilustracja · atom 7 · ~1 min

Punkt dostępowy — bezprzewodowy wchodzący do sieci

Punkt dostepowy
Punkt dostepowy
Sprawdzenie · atom 7 · ~1 min

Pytanie do klasy

Między jakimi standardami punkt dostępowy jest mostem?

Atom 8 z 14 · ~4 min

Zapora i UTM — filtr ruchu

Jak działa: zapora filtruje ruch na podstawie reguł (stanowy firewall pamięta, które połączenia otworzyły się z wnętrza, i przepuszcza tylko ich odpowiedzi).

  • Sprzętowa czy programowa?
  • Zapora sprzętowa stoi osobno; programowa działa w systemie (na przykład nftables w Linuxie) i chroni tylko ten jeden komputer.
  • UTM to zapora z dodatkami: antywirus, filtr treści, IDS/IPS, VPN.
Ilustracja · atom 8 · ~1 min

Zapora i UTM — filtr ruchu

Zapora: strefy LAN, DMZ i WAN rozdzielone firewallem
Zapora: strefy LAN, DMZ i WAN rozdzielone firewallem
Sprawdzenie · atom 8 · ~1 min

Pytanie do klasy

Która strefa sieci jest traktowana jako zaufana?

Atom 9 z 14 · ~3 min

Szafa rackowa — wszystkie te urządzenia w jednym miejscu

Szafa rackowa to metalowa obudowa o szerokości 19 cali (48,26 cm), w której urządzenia wisi na dwóch pionowych szynach. Wysokość mierzy się w jednostkach U: 1U = 44,45 mm, tyle ile ma jeden slot.

  • Uklład od góry jest zawsze taki sam: panel kablowy najwyżej, pod nim przełączniki i router, na końcu zasilacz awaryjny.
  • Kable z pomieszczeń wchodzą od dołu albo z tyłu i kończą się na panelu kablowym; od panelu do urządzeń prowadzą już krótkie patchcordy.
  • Zasilacz awaryjny na dole szafy to UPS : podtrzymuje router i przełącznik, kiedy prąd zniknie, więc sprzęt nie resetuje się w trakcie pracy.
  • Sam UPS trzeba przetestować — akumulator starzeje się ciszej niż głośno i awaria działa wtedy, gdy jest najmniej potrzebna.
Sprawdzenie · atom 9 · ~1 min

Pytanie do klasy

Ile wynosi jedna jednostka U w szafie rackowej?

Atom 10 z 14 · ~3 min

Inne urządzenia, które spotkasz w szafie

Patch panel — nie jest urządzeniem aktywnym: to zorganizowane zakończenia kabli w szafie, do których podłącza się patchcordy. Dzięki niemu zmiana jednego stanowiska to przesadzenie jednego kabla, a nie rozplątywanie wszystkich.

  • Most i wzmacniacz repeater — repeater odtwarza sygnał w kablu (jak hub, ale między dwoma segmentami); most łączy dwa segmenty w jedną sieć logiczną.
  • Konwerter i Media konwerter — przekształca sygnał między miedzią a światłowodem albo między prędkościami.
Na egzaminie. Urządzenie rozpoznajesz po jednej cesze: co robi z ramką, której nie zna? Hub rozsyła ją wszędzie, switch tylko na wszystkie nieznane porty w obrębie VLAN-u, router w ogóle — bo nie ma w nim rozgłoszeń między sieciami. Pytania o „pasywność”, „warstwę” i „tablicę MAC” prowadzą zawsze do huba, switcha i routera po kolei.
Sprawdzenie · atom 10 · ~1 min

Pytanie do klasy

Czym jest patch panel w szafie rackowej?

Atom 11 z 14 · ~3 min

Pętle w sieci i protokół STP

Drugą ścieżkę między przełącznikami dodaje się dla niezawodności, ale sama w sobie jest niebezpieczna: ramka rozgłoszeniowa krąży w pętli, mnoży się i w kilka sekund zalewa całą sieć ( burza broadcastowa ).

  • SNMP — protokół monitorowania urządzeń sieciowych: pozwala odczytać stan przełącznika, routera czy serwera i wysyłać powiadomienia o awariach.
  • RIP — prosty protokół routingu dynamicznego; wybiera trasę po liczbie przeskoków (maksymalnie 15), nadaje się tylko do małych sieci.
  • BGP — protokół routingu używany między operatorami i autonomicznymi systemami w internecie; opiera się na politykach, a nie na najkrótszej drodze.
  • Dla porządku: OSPF to najczęstszy protokół routingu wewnątrz sieci firmowej, a ICMP odpowiada za komunikaty diagnostyczne, których używa ping .
Sprawdzenie · atom 11 · ~1 min

Pytanie do klasy

Co przełączniki wybierają wspólnie, wymieniając komunikaty BPDU?

Atom 12 z 14 · ~5 min

Warstwy w skrócie: L1, L2, L3

W dokumentacji i na egzaminie warstwy modelu OSI zapisuje się często krótko — literą L i numerem. Warto znać te skróty, bo pojawiają się w pytaniach i opisach sprzętu:

  • L1 — warstwa fizyczna: kable, złącza, koncentrator (hub), wzmacniaki;
  • L2 — warstwa łącza danych: adresy MAC, ramki, mosty i przełączniki;
  • L3 — warstwa sieciowa: adresy IP, pakiety, routery.
  • Przełącznik podejmuje decyzje w warstwie łącza danych, więc patrzy na adresy MAC , a nie na adresy IP.
Najczęstsza pomyłka

Przełącznik nie podejmuje decyzji po adresie IP ani po numerze portu TCP/UDP. Adres IP i porty to informacje z warstw wyższych — gdyby przełącznik miał ich używać, musiałby być routerem albo zaporą. Router natomiast używa tablicy routingu, a nie tablicy CAM.

Zestawienie · atom 12 · ~2 min

Warstwy w skrócie: L1, L2, L3

W dokumentacji i na egzaminie warstwy modelu OSI zapisuje się często krótko — literą L i numerem. Warto znać te skróty, bo pojawiają się w pytaniach i opisach sprzętu:

SytuacjaCo robi przełącznik
przyszła ramka i zna port nadawcy zapisuje w tablicy parę „adres MAC nadawcy → port, na którym ją usłyszał”
adres docelowy JEST w tablicy wysyła ramkę tylko na ten jeden port (forwarding)
adresu docelowego NIE ma w tablicy zalewa ramkę na wszystkie porty swojego VLAN-u oprócz portu wejściowego (unknown unicast flooding)
adres docelowy to broadcast (FF:FF:FF:FF:FF:FF) zalewa ramkę na wszystkie porty VLAN-u — tak działa ARP i DHCP
wpis nie był używany przez dłuższy czas usuwa go (starzenie wpisów), żeby tablica nadążała za przenoszonymi komputerami
Sprawdzenie · atom 12 · ~1 min

Pytanie do klasy

Które elementy należą do warstwy fizycznej L1?

Zestawienie · atom 13 · ~2 min

Numery norm IEEE 802 — co oznacza który

Standardy sieci lokalnych opracowuje IEEE i numeruje w rodzinie 802 . Na egzaminie warto rozpoznawać przynajmniej te numery:

NormaCzego dotyczy
802.3Ethernet przewodowy — ramka, adresy MAC, metoda dostępu CSMA/CD
802.11sieci bezprzewodowe Wi-Fi (metoda CSMA/CA)
802.1Qznakowanie VLAN-ów — znacznik z numerem VLAN w ramce
802.1Dprotokół STP — usuwanie pętli w sieci przełączników
802.1Xuwierzytelnianie dostępu do portu (np. login przed dopuszczeniem do sieci)
Sprawdzenie · atom 13 · ~1 min

Pytanie do klasy

Która norma dotyczy znakowania VLAN-ów?

Atom 14 z 14 · ~3 min

Bibliografia zdjęć

Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons i mają licencje wolne (Creative Commons lub domena publiczna). Schematy w module są rysunkiem własnym.

  • Szafa rackowa z urządzeniami — Simeon W (Wellington, Nowa Zelandia), CC BY 2.0: strona pliku . Zdjęcie zostało przeskalowane do 800 px szerokości.
  • Wnętrze szafy — Dsimic, CC BY-SA 4.0: strona pliku .
  • Hub HP EtherTwist Hub/8 — Zac67, CC BY-SA 4.0: strona pliku .
  • Switch NETGEAR ProSAFE XS716T — Sergklim, CC BY-SA 4.0: strona pliku .
Jeśli chcesz użyć tych zdjęć u siebie. Zdjęcia na licencji CC BY możesz kopiować i zmieniać, także w celach komercyjnych, pod warunkiem podania autora, licencji i linku do źródła. Zdjęcia na licencji CC BY-SA dodatkowo wymagają, żeby twoja wersja była dostępna na tej samej licencji. Domena publiczna nie stawia żadnych warunków. W każdym przypadku warto zacząć od lektury strony pliku na Commons — licencja bywa doprecyzowana w jej opisie.
Sprawdzenie · atom 14 · ~1 min

Pytanie do klasy

Jak po polsku nazywa się tablica CAM?

Zamknięcie · ~1 min

Co zabrać z lekcji

  • Atom 01
  • Legenda symboli
  • Dziś: wyparty całkowicie przez switch.
  • Dwie domeny, które trzeba rozróżniać: domena kolizji to port (switch eliminuje kolizje przez pełny duplex), a domena rozgłoszeniowa obejmuje cały VLAN — ramka…
Bilet wyjściowy: Dlaczego przełącznik usuwa stare wpisy z tablicy CAM (starzenie)?
Odpowiedź: b) bo komputery bywają przenoszone