Urządzenia sieciowe: hub, switch, router, AP — kurs INF.02: Sieci lokalne
Moduł 04 kursu Sieci lokalne INF.02: urządzenia sieciowe od huba po access point. Schematy, warstwy, różnice.
- 45 min
- 36 slajdów
- Notatki nauczyciela: N
- Strona modułu: otwórz
Co dziś robimy
- 2 minLegenda symboli teza, kod i pytanie kontrolne
- 3 minHub — wspólne medium Dziś: wyparty całkowicie przez switch.
- 3 minSwitch — każdy port osobno Dwie domeny, które trzeba rozróżniać: domena kolizji to port (switch eliminuje kolizje…
- 3 minRouter — łączy różne sieci Często mylone z NAT-em i zaporą: NAT to podmiana adresów przy wyjściu do internetu…
- 3 minRouter domowy — cztery urządzenia w jednej obudowie Ten sam adres 192.168.1.1 działa jako brama dla domyślnej, a serwer DHCP przydziela…
- 4 minPunkt dostępowy — bezprzewodowy wchodzący do sieci Kilka rzeczy, o których warto pamiętać: punkt dostępowy nie musi mieć internetu ani…
- 4 minZapora i UTM — filtr ruchu Sprzętowa czy programowa?
- 3 minSzafa rackowa — wszystkie te urządzenia w jednym miejscu Uklład od góry jest zawsze taki sam: panel kablowy najwyżej, pod nim przełączniki i…
- 3 minInne urządzenia, które spotkasz w szafie Most i wzmacniacz repeater — repeater odtwarza sygnał w kablu (jak hub, ale między dwoma…
- 3 minPętle w sieci i protokół STP SNMP — protokół monitorowania urządzeń sieciowych: pozwala odczytać stan przełącznika…
- 5 minWarstwy w skrócie: L1, L2, L3 L1 — warstwa fizyczna: kable, złącza, koncentrator (hub), wzmacniaki;
- 3 minNumery norm IEEE 802 — co oznacza który teza, kod i pytanie kontrolne
- 3 minBibliografia zdjęć Szafa rackowa z urządzeniami — Simeon W (Wellington, Nowa Zelandia), CC BY 2.0: strona…
- 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Legenda symboli
Konwencja ikon topologii Cisco (rysunek własny, uproszczony): prostokąt ze skrzyżowanymi strzałkami to switch, okrąg ze strzałkami router, okrąg z czterema punktami hub, prostokąt z falami punkt dostępowy, prostokąt w…
| Urządzenie | Warstwa | Po czym poznaje | Co robi |
|---|---|---|---|
| Hub | 1 — fizyczna | nic — powtarza sygnał | rozdziela wszystko na wszystkie porty |
| Switch | 2 — łącza danych | adres MAC | wysyła ramkę tylko tam, gdzie ten adres jest |
| Router | 3 — sieć | adres IP | łączy różne sieci, przepuszcza między nimi ruch |
| Punkt dostępowy | 2 (most 802.11 ↔ 802.3) | adres MAC interfejsu (a sieć nazywa SSID) | łączy klientów bezprzewodowych z siecią kablową |
| Zapora (firewall) | 3–4 | adresy, porty, stan połączeń | przepuszcza albo blokuje ruch według reguł |
Pytanie do klasy
Który symbol oznacza router?
Poprawna: a) Legenda symboli podaje wprost, że okrąg ze strzałkami to router.
Hub — wspólne medium
Jak działa: to wzmacniacz — sygnał z jednego portu powtarza na wszystkich pozostałych. Nie ma w nim żadnej inteligencji, żadnej tabeli adresów. Każda stacja słucha, kto nadaje, a jeśli dwie zaczną naraz, powstaje kolizja (stąd nazwa Ether…
- Dziś: wyparty całkowicie przez switch.
- Cenią go tylko w sieciach audio/video przesyłanych sygnałem analogowym (nagłośnienie PA) oraz w zabawkowych projektach, gdzie celowo chcesz wspólną domenę kolizji.
Hub — wspólne medium
Pytanie do klasy
Ile portów RJ-45 ma hub HP EtherTwist?
Poprawna: c) Podpis zdjęcia podaje osiem portów RJ-45 w jednym rzędzie.
Switch — każdy port osobno
Jak działa: uczy się adresów MAC z ramek, które przechodzą przez porty, i buduje tablicę MAC (tablicę CAM). Potem wysyła ramkę tylko na port, za którym znalazł ten adres.
- Dwie domeny, które trzeba rozróżniać: domena kolizji to port (switch eliminuje kolizje przez pełny duplex), a domena rozgłoszeniowa obejmuje cały VLAN — ramka…
- To wyjaśnia, dlaczego router „ucina” broadcast: każdy jego interfejs jest osobną domeną rozgłoszeniową.
- Rodzaje: niezarządzany — działa i tyle, cena najniższa; zarządzany — pozwala ustawić VLAN-y, trunk, agregację i monitoring (portów, ruchu, błędów), ma adres zarządzania…
- Jeśli adresu jeszcze nie zna, rozsyła ramkę na wszystkie porty poza tym, z którego przyszła (broadcast i „flooding”) — tak odkrywa sąsiada.
Switch — każdy port osobno
Pytanie do klasy
Ile portów RJ-45 ma switch NETGEAR ProSAFE XS716T?
Poprawna: b) Podpis zdjęcia podaje szesnaście ponumerowanych portów RJ-45.
Router — łączy różne sieci
Jak działa: decyduje, do którego interfejsu (portu) wysłać pakiet, patrząc na adres docelowy i tablicę tras. Zmniejsza TTL o jeden przy każdym przekazaniu.
- Często mylone z NAT-em i zaporą: NAT to podmiana adresów przy wyjściu do internetu, zapora to filtrowanie ruchu, a router to samo urządzenie fizyczne, które obie te…
- Router nie jest „zaporą z definicji” — ma domyślnie otwarty ruch powrotny, a zaporę włączasz się jako funkcję.
- Każdy interfejs routera jest osobną siecią, więc router nie przepuszcza rozgłoszeń między nimi — dlatego „broadcast nie wychodzi z routera”.
Router — łączy różne sieci
Pytanie do klasy
Dlaczego rozgłoszenie nie przechodzi przez router do drugiej sieci?
Poprawna: a) Sekcja podaje, że każdy interfejs routera jest osobną siecią, więc rozgłoszenia między nimi nie przechodzą.
Router domowy — cztery urządzenia w jednej obudowie
W pudełku z napisem „router Wi-Fi” siedzą zwykle cztery funkcje naraz: router, mały switch (3–4 porty LAN), punkt dostępowy i obsługa modemu (DSL, kablowego albo światłowodowego ONT).
- Ten sam adres 192.168.1.1 działa jako brama dla domyślnej, a serwer DHCP przydziela adresy automatycznie.
Router domowy — cztery urządzenia w jednej obudowie
Pytanie do klasy
Ile portów LAN ma zwykle mały switch w routerze domowym?
Poprawna: d) Sekcja wymienia mały switch o 3–4 portach LAN w jednej obudowie.
Punkt dostępowy — bezprzewodowy wchodzący do sieci
Jak działa: punkt dostępowy jest mostem między dwoma technologiami — bezprzewodową (802.11) i kablową (802.3). Klient widzi zwykłą sieć z DHCP i z dostępem do plików, nie musi wiedzieć, że „bezprzewodowo”.
- Kilka rzeczy, o których warto pamiętać: punkt dostępowy nie musi mieć internetu ani routera — wystarczy switch w sieci; zasilany bywa po kablu (PoE), więc jeden kabel…
- AP z jednym radiem na paśmie 2,4 GHz nie obsłuży tylu klientów co AP dwuzasięgowe — to pierwsza rzecz do sprawdzenia, gdy „Wi-Fi zwalnia”.
- To jest ta sama funkcja co switch, tylko z anteną zamiast portu.
Punkt dostępowy — bezprzewodowy wchodzący do sieci
Pytanie do klasy
Między jakimi standardami punkt dostępowy jest mostem?
Poprawna: c) Sekcja mówi, że punkt dostępowy jest mostem między 802.11 i 802.3.
Zapora i UTM — filtr ruchu
Jak działa: zapora filtruje ruch na podstawie reguł (stanowy firewall pamięta, które połączenia otworzyły się z wnętrza, i przepuszcza tylko ich odpowiedzi).
- Sprzętowa czy programowa?
- Zapora sprzętowa stoi osobno; programowa działa w systemie (na przykład nftables w Linuxie) i chroni tylko ten jeden komputer.
- UTM to zapora z dodatkami: antywirus, filtr treści, IDS/IPS, VPN.
Zapora i UTM — filtr ruchu
Pytanie do klasy
Która strefa sieci jest traktowana jako zaufana?
Poprawna: b) Strefa LAN jest zaufana, DMZ pośrednia, a WAN niezaufana.
Szafa rackowa — wszystkie te urządzenia w jednym miejscu
Szafa rackowa to metalowa obudowa o szerokości 19 cali (48,26 cm), w której urządzenia wisi na dwóch pionowych szynach. Wysokość mierzy się w jednostkach U: 1U = 44,45 mm, tyle ile ma jeden slot.
- Uklład od góry jest zawsze taki sam: panel kablowy najwyżej, pod nim przełączniki i router, na końcu zasilacz awaryjny.
- Kable z pomieszczeń wchodzą od dołu albo z tyłu i kończą się na panelu kablowym; od panelu do urządzeń prowadzą już krótkie patchcordy.
- Zasilacz awaryjny na dole szafy to UPS : podtrzymuje router i przełącznik, kiedy prąd zniknie, więc sprzęt nie resetuje się w trakcie pracy.
- Sam UPS trzeba przetestować — akumulator starzeje się ciszej niż głośno i awaria działa wtedy, gdy jest najmniej potrzebna.
Pytanie do klasy
Ile wynosi jedna jednostka U w szafie rackowej?
Poprawna: a) Sekcja podaje, że 1U = 44,45 mm, czyli tyle, ile ma jeden slot.
Inne urządzenia, które spotkasz w szafie
Patch panel — nie jest urządzeniem aktywnym: to zorganizowane zakończenia kabli w szafie, do których podłącza się patchcordy. Dzięki niemu zmiana jednego stanowiska to przesadzenie jednego kabla, a nie rozplątywanie wszystkich.
- Most i wzmacniacz repeater — repeater odtwarza sygnał w kablu (jak hub, ale między dwoma segmentami); most łączy dwa segmenty w jedną sieć logiczną.
- Konwerter i Media konwerter — przekształca sygnał między miedzią a światłowodem albo między prędkościami.
Pytanie do klasy
Czym jest patch panel w szafie rackowej?
Poprawna: d) Patch panel jest pasywny i stanowi uporządkowane zakończenie kabli dochodzących do szafy.
Pętle w sieci i protokół STP
Drugą ścieżkę między przełącznikami dodaje się dla niezawodności, ale sama w sobie jest niebezpieczna: ramka rozgłoszeniowa krąży w pętli, mnoży się i w kilka sekund zalewa całą sieć ( burza broadcastowa ).
- SNMP — protokół monitorowania urządzeń sieciowych: pozwala odczytać stan przełącznika, routera czy serwera i wysyłać powiadomienia o awariach.
- RIP — prosty protokół routingu dynamicznego; wybiera trasę po liczbie przeskoków (maksymalnie 15), nadaje się tylko do małych sieci.
- BGP — protokół routingu używany między operatorami i autonomicznymi systemami w internecie; opiera się na politykach, a nie na najkrótszej drodze.
- Dla porządku: OSPF to najczęstszy protokół routingu wewnątrz sieci firmowej, a ICMP odpowiada za komunikaty diagnostyczne, których używa ping .
Pytanie do klasy
Co przełączniki wybierają wspólnie, wymieniając komunikaty BPDU?
Poprawna: c) Sekcja mówi, że przełączniki w STP wymieniają BPDU i wybierają jedno urządzenie główne.
Warstwy w skrócie: L1, L2, L3
W dokumentacji i na egzaminie warstwy modelu OSI zapisuje się często krótko — literą L i numerem. Warto znać te skróty, bo pojawiają się w pytaniach i opisach sprzętu:
- L1 — warstwa fizyczna: kable, złącza, koncentrator (hub), wzmacniaki;
- L2 — warstwa łącza danych: adresy MAC, ramki, mosty i przełączniki;
- L3 — warstwa sieciowa: adresy IP, pakiety, routery.
- Przełącznik podejmuje decyzje w warstwie łącza danych, więc patrzy na adresy MAC , a nie na adresy IP.
Przełącznik nie podejmuje decyzji po adresie IP ani po numerze portu TCP/UDP. Adres IP i porty to informacje z warstw wyższych — gdyby przełącznik miał ich używać, musiałby być routerem albo zaporą. Router natomiast używa tablicy routingu, a nie tablicy CAM.
Warstwy w skrócie: L1, L2, L3
W dokumentacji i na egzaminie warstwy modelu OSI zapisuje się często krótko — literą L i numerem. Warto znać te skróty, bo pojawiają się w pytaniach i opisach sprzętu:
| Sytuacja | Co robi przełącznik |
|---|---|
| przyszła ramka i zna port nadawcy | zapisuje w tablicy parę „adres MAC nadawcy → port, na którym ją usłyszał” |
| adres docelowy JEST w tablicy | wysyła ramkę tylko na ten jeden port (forwarding) |
| adresu docelowego NIE ma w tablicy | zalewa ramkę na wszystkie porty swojego VLAN-u oprócz portu wejściowego (unknown unicast flooding) |
| adres docelowy to broadcast (FF:FF:FF:FF:FF:FF) | zalewa ramkę na wszystkie porty VLAN-u — tak działa ARP i DHCP |
| wpis nie był używany przez dłuższy czas | usuwa go (starzenie wpisów), żeby tablica nadążała za przenoszonymi komputerami |
Pytanie do klasy
Które elementy należą do warstwy fizycznej L1?
Poprawna: a) Warstwa fizyczna obejmuje nośniki i urządzenia bezpośrednio związane z transmisją sygnału.
Numery norm IEEE 802 — co oznacza który
Standardy sieci lokalnych opracowuje IEEE i numeruje w rodzinie 802 . Na egzaminie warto rozpoznawać przynajmniej te numery:
| Norma | Czego dotyczy |
|---|---|
| 802.3 | Ethernet przewodowy — ramka, adresy MAC, metoda dostępu CSMA/CD |
| 802.11 | sieci bezprzewodowe Wi-Fi (metoda CSMA/CA) |
| 802.1Q | znakowanie VLAN-ów — znacznik z numerem VLAN w ramce |
| 802.1D | protokół STP — usuwanie pętli w sieci przełączników |
| 802.1X | uwierzytelnianie dostępu do portu (np. login przed dopuszczeniem do sieci) |
Pytanie do klasy
Która norma dotyczy znakowania VLAN-ów?
Poprawna: c) Sekcja przypisuje normie 802.1Q znakowanie VLAN-ów znacznikiem z numerem VLAN.
Bibliografia zdjęć
Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons i mają licencje wolne (Creative Commons lub domena publiczna). Schematy w module są rysunkiem własnym.
- Szafa rackowa z urządzeniami — Simeon W (Wellington, Nowa Zelandia), CC BY 2.0: strona pliku . Zdjęcie zostało przeskalowane do 800 px szerokości.
- Wnętrze szafy — Dsimic, CC BY-SA 4.0: strona pliku .
- Hub HP EtherTwist Hub/8 — Zac67, CC BY-SA 4.0: strona pliku .
- Switch NETGEAR ProSAFE XS716T — Sergklim, CC BY-SA 4.0: strona pliku .
Pytanie do klasy
Jak po polsku nazywa się tablica CAM?
Poprawna: d) Sekcja wyjaśnia CAM jako pamięć adresowalną zawartością.
Co zabrać z lekcji
- Atom 01
- Legenda symboli
- Dziś: wyparty całkowicie przez switch.
- Dwie domeny, które trzeba rozróżniać: domena kolizji to port (switch eliminuje kolizje przez pełny duplex), a domena rozgłoszeniowa obejmuje cały VLAN — ramka…
Odpowiedź: b) bo komputery bywają przenoszone