Powtórka maturalna i pułapki — równoległość i prostopadłość
Dobierzesz metodę, zapiszesz obliczenia i sprawdzisz, czy odpowiedź spełnia wszystkie warunki.
- 45 min
- 11 slajdów
- Notatki nauczyciela: N
- Strona modułu: otwórz
Co dziś robimy
- 8 minWprowadzenie teza, kod i pytanie kontrolne
- 10 minJak to rozpoznać? Przekształcamy drugą prostą: −2y = −6x − 4.
- 10 minRozwiąż samodzielnie Dane są proste k: 3x−2y+6=0 oraz l: 4x+6y−12=0. Określ ich wzajemne położenie.
- 10 minZadania dodatkowe Sprawdź, czy proste 2x − 3y + 6 = 0 i 3x + 2y − 12 = 0 są prostopadłe.
- 5 minPodsumowanie bilet wyjściowy i zadanie domowe
Wprowadzenie
Pytanie do klasy
W zadaniu o wzajemnym położeniu prostych zapisanych w postaci ogólnej najpierw
Poprawna: a) Warunki równoległości i prostopadłości dotyczą nachyleń, więc trzeba je najpierw ustalić. Sam wykres daje tylko przybliżenie kąta.
Jak to rozpoznać?
Dla prostych w postaci kierunkowej porównaj a. Dla postaci ogólnej najpierw wyznacz a albo rozpoznaj prostą pionową. Gdy zadanie wymaga punktu przecięcia, ułóż układ równań. Na końcu podstaw wynik do warunków z treści.
- Przekształcamy drugą prostą: −2y = −6x − 4.
- Współczynniki kierunkowe są równe (3), a wyrazy wolne różne (1 i 2).
- Odpowiedź: Proste są równoległe i różne — nie mają punktu przecięcia.
- Plan: postać równania → współczynnik kierunkowy → warunek równoległości/prostopadłości → obliczenie → kontrola.
Najpierw sprowadź równania do wygodnej postaci. Zapisz współczynniki kierunkowe i dopiero wtedy zastosuj warunek. Sprawdź też, czy nie pojawia się prosta pionowa.
Pytanie do klasy
Prosta $2x+4y-8=0$ jest prostopadła do prostej o współczynniku kierunkowym
Poprawna: a) Dana prosta ma $a=-\frac12$, więc prostopadła ma $a=2$. Wartość $-\frac12$ to nachylenie prostej danej, czyli odpowiedź dla równoległości.
Rozwiąż samodzielnie
- Dane są proste k: 3x−2y+6=0 oraz l: 4x+6y−12=0. Określ ich wzajemne położenie. Pokaż rozwiązanie k: y=3/2 x+3, więc a_k=3/2. l: y=−2/3 x+2, więc a_l=−2/3.
- Prosta k przechodzi przez A=(0,−2) i jest równoległa do prostej l: 5x−y+4=0. Zapisz równanie k. Pokaż rozwiązanie l: y=5x+4, zatem a=5. Prosta k ma postać y=5x+b.
Pytanie do klasy
Proste $k: 3x-2y+6=0$ i $l: 4x+6y-12=0$ są
Poprawna: a) $a_k=\frac32$ i $a_l=-\frac23$, a ich iloczyn wynosi $-1$, więc proste są prostopadłe. Równoległość wymagałaby równych nachyleń.
Zadania dodatkowe
- Sprawdź, czy proste 2x − 3y + 6 = 0 i 3x + 2y − 12 = 0 są prostopadłe. Pokaż rozwiązanie Krok 1. Pierwsza prosta: 3y = 2x + 6, więc y = ⅔x + 2 i a₁ = ⅔. Krok 2.
- Czy proste y = 2x + 3 i 4x − 2y + 6 = 0 są równoległe, czy opisują tę samą prostą? Pokaż rozwiązanie Krok 1. Przekształcamy drugie równanie: −2y = −4x − 6. Krok 2.
Pytanie do klasy
Proste $x+2y-4=0$ i $2x-y+1=0$ są
Poprawna: b) Nachylenia to $-\frac12$ i $2$, a iloczyn wynosi $-1$, więc proste są prostopadłe. Równoległość wymagałaby równych nachyleń.
Co zabrać z lekcji
- Wprowadzenie
- Przekształcamy drugą prostą: −2y = −6x − 4.
- Dane są proste k: 3x−2y+6=0 oraz l: 4x+6y−12=0. Określ ich wzajemne położenie. Pokaż rozwiązanie k: y=3/2 x+3, więc a_k=3/2. l: y=−2/3 x+2, więc a_l=−2/3.
- Sprawdź, czy proste 2x − 3y + 6 = 0 i 3x + 2y − 12 = 0 są prostopadłe. Pokaż rozwiązanie Krok 1. Pierwsza prosta: 3y = 2x + 6, więc y = ⅔x + 2 i a₁ = ⅔. Krok 2.
Odpowiedź: d) $y=3x-8$