CZĘŚĆ 15

SQL: funkcje agregujące, grupowanie i raporty

PPrezentacja dla nauczyciela

Na egzaminie INF.03 niemal w każdym arkuszu trzeba podsumować dane: policzyć liczbę wpisów, sumę kwot, średnią czy znaleźć wartości skrajne. Obliczenia wykonujemy w silniku bazy danych za pomocą funkcji agregujących i klauzuli GROUP BY.

Funkcje agregujące

COUNT() liczy wiersze, SUM() sumuje wartości, AVG() liczy średnią, a MIN() i MAX() pokazują skrajne wartości. Wszystkie zwracają jeden wynik dla całej grupy.

COUNT(*) liczy wszystkie wiersze, a COUNT(kolumna) tylko te, w których kolumna nie jest pusta. To ważna różnica przy danych opcjonalnych.

Funkcje agregujące można łączyć z warunkiem WHERE — wtedy liczą tylko pasujące wiersze. Nie wolno ich używać w WHERE; do filtrowania grup służy HAVING.

SELECT COUNT(*) AS ilu, AVG(punkty) AS srednia
FROM uczniowie
WHERE klasa = '3TI';

SELECT MAX(punkty) AS najlepszy, MIN(punkty) AS najslabszy
FROM uczniowie;

1. Co liczy COUNT(*)?

Puste kolumny Wszystkie wiersze Sumę punktów Unikalne wartości

2. Co zwraca AVG()?

Największą wartość Sumę wartości Liczbę wierszy Średnią wartość

3. Czym filtrujemy grupy?

Klauzulą LIMIT Klauzulą JOIN Klauzulą WHERE Klauzulą HAVING

Grupowanie i HAVING

GROUP BY dzieli wynik na grupy według kolumny. Każda grupa daje jeden wiersz wyniku, np. liczbę uczniów w każdej klasie.

W SELECT mogą wystąpić kolumny z GROUP BY oraz funkcje agregujące. Wypisanie innej kolumny bez agregacji jest błędem logicznym.

HAVING filtruje już policzone grupy, np. tylko klasy z więcej niż pięcioma uczniami. WHERE działa wcześniej, na pojedynczych wierszach.

SELECT klasa, COUNT(*) AS ilu, AVG(punkty) AS srednia
FROM uczniowie
GROUP BY klasa
HAVING COUNT(*) > 2
ORDER BY srednia DESC;

4. Co robi GROUP BY?

Łączy tabele Sortuje wynik Dzieli na grupy Usuwa duplikaty

5. Czym różni się HAVING od WHERE?

Działa na grupach Niczym się nie różni WHERE działa później HAVING sortuje

6. Co można wypisać w SELECT?

Tylko klucz Kolumny z GROUP BY Tylko COUNT Dowolną kolumnę

Raporty i podzapytania

Podzapytanie to zapytanie w nawiasie wewnątrz innego zapytania. Może zwrócić jedną wartość, np. średnią, i posłużyć do porównania: WHERE punkty > (SELECT AVG(punkty) FROM uczniowie).

Raport zwykle łączy grupowanie, sortowanie i limit. Warto nadawać wynikom aliasy przez AS, bo wtedy nagłówki tabeli są czytelne dla użytkownika.

W większych raportach używamy JOIN razem z agregacją: łączymy tabele i liczymy statystyki dla grup. To najczęstszy wzorzec w zadaniach maturalnych i egzaminacyjnych.

SELECT k.nazwa, COUNT(u.id) AS ilu
FROM klasy k
LEFT JOIN uczniowie u ON u.klasa_id = k.id
GROUP BY k.nazwa
ORDER BY ilu DESC;

SELECT imie FROM uczniowie
WHERE punkty > (SELECT AVG(punkty) FROM uczniowie);

7. Czym jest podzapytanie?

Indeksem Zapytaniem w nawiasie Kopią tabeli Widokiem

8. Do czego służy AS?

Grupuje dane Sortuje wynik Nadaje alias Filtruje wiersze

9. Co daje LEFT JOIN w raporcie?

Także puste grupy Duplikaty Tylko pełne grupy Błąd zapytania

SQL: funkcje agregujące, grupowanie i raporty

Funkcje agregujące

Grupowanie i HAVING

Raporty i podzapytania

Ćwiczenia