CZĘŚĆ 20

Architektura aplikacji, wzorzec PRG i standard PDO

PPrezentacja dla nauczyciela

W realnych projektach oraz zaawansowanych arkuszach egzaminacyjnych kod nie może być zbiorem przypadkowych instrukcji. W tej części poznasz wzorzec PRG (Post-Redirect-Get) eliminujący problem podwójnego wysyłania formularza po odświeżeniu strony, nauczysz się przekazywać jednorazowe powiadomienia (Flash messages) w sesji oraz poznasz PDO — nowoczesny, obiektowy standard komunikacji z bazami danych stosowany w branży IT.

Podział aplikacji na pliki

Zamiast jednego długiego pliku dzielimy aplikację na części: konfigurację połączenia, funkcje pomocnicze i osobne strony widoków. Dzięki temu tę samą bazę i funkcje wykorzystuje wiele podstron.

Pliki współdzielone dołączamy przez require (błąd zatrzymuje skrypt) lub include (błąd daje ostrzeżenie). W praktyce bezpieczniej używać require_once.

Warto trzymać konfigurację poza katalogiem publicznym. Plik z hasłem do bazy nie powinien być dostępny pod adresem w przeglądarce.

require_once __DIR__ . '/config.php';
require_once __DIR__ . '/funkcje.php';

$pdo = new PDO('mysql:host=' . DB_HOST . ';dbname=' . DB_NAME, DB_USER, DB_PASS, [
    PDO::ATTR_ERRMODE => PDO::ERRMODE_EXCEPTION,
]);

$uczniowie = $pdo->query('SELECT imie FROM uczniowie')->fetchAll();

1. Czym różni się require od include?

Niczym się nie różnią Require działa w HTML Include jest szybszy Require zatrzymuje skrypt

2. Po co require_once?

Tylko w HTML Za każdym razem Raz na stronę Tylko w CSS

3. Gdzie trzymać konfigurację?

W pliku CSS W katalogu głównym W HTML Poza katalogiem publicznym

Wzorzec POST-Redirect-GET

Po zapisie danych z formularza przekierowujemy użytkownika na inną stronę. Wzorzec nazywa się POST-Redirect-GET i chroni przed ponownym wysłaniem formularza po odświeżeniu.

Schemat jest prosty: odbierz POST, zapisz dane, ustaw komunikat w sesji i wywołaj header('Location: ...'), a potem exit. Na stronie docelowej odczytaj i usuń komunikat.

Komunikat w sesji nazywa się często „flash”. Dzięki niemu po przekierowaniu nadal można pokazać informację o sukcesie.

session_start();

if ($_SERVER['REQUEST_METHOD'] === 'POST') {
    // zapis danych
    $_SESSION['komunikat'] = 'Zapisano zgloszenie';
    header('Location: lista.php');
    exit;
}

$komunikat = $_SESSION['komunikat'] ?? '';
unset($_SESSION['komunikat']);
echo $komunikat ? '<p>' . $komunikat . '</p>' : '';

4. Po co przekierowanie po POST?

By zmienić metodę By nie wysłać ponownie By ukryć formularz By zapisać sesję

5. Co robi header('Location: ...')?

Wypisuje nagłówek Przekierowuje przeglądarkę Zapisuje plik Czyści sesję

6. Czym jest komunikat flash?

Zmienną GET Plikiem CSS Ciasteczkiem stałym Komunikatem w sesji

PDO, wyjątki i transakcje

PDO to wspólny interfejs do różnych baz. Dzięki temu kod wygląda tak samo dla MySQL i SQLite, a zapytania przygotowane są domyślnie dostępne.

Tryb wyjątków (ERRMODE_EXCEPTION) sprawia, że błąd bazy przerywa skrypt i można go obsłużyć w try/catch. To czytelniejsze niż sprawdzanie wyniku po każdym zapytaniu.

Transakcja grupuje kilka operacji: beginTransaction(), potem zapytania, na końcu commit() albo rollBack() przy błędzie. Dzięki temu dane nie zostaną zapisane połowicznie.

try {
    $pdo->beginTransaction();
    $pdo->prepare('INSERT INTO zamowienia (klient) VALUES (?)')->execute(['Ola']);
    $pdo->prepare('UPDATE stany SET sztuk = sztuk - 1 WHERE id = ?')->execute([3]);
    $pdo->commit();
    echo 'Zapisane';
} catch (Throwable $e) {
    $pdo->rollBack();
    echo 'Blad zapisu';
}

7. Co daje PDO::ERRMODE_EXCEPTION?

Błędy jako wyjątki Kodowanie UTF-8 Szybsze zapytania Kopie tabel

8. Co robi commit()?

Zatwierdza transakcję Zamyka sesję Wycofuje zmiany Otwiera bazę

9. Kiedy rollBack()?

Po commicie Zawsze na końcu Przy błędzie Przed SELECT

Architektura aplikacji, wzorzec PRG i standard PDO

Podział aplikacji na pliki

Wzorzec POST-Redirect-GET

PDO, wyjątki i transakcje

Ćwiczenia