Potwierdzone sprawdzone punkt po punkcie · 2026-10-26
Matematyka · klasa 8

MISJA GEOMETRYCZNA · MODUŁ 10

Symetria i układ współrzędnych

PPrezentacja dla nauczyciela

Odczytasz punkty z siatki i rozpoznasz osie symetrii figur. Rozwiąż przykłady, a potem sprawdź się w krótkim quizie.

Wprowadzenie

Układ współrzędnych pomaga opisać położenie punktu, a kratki ułatwiają liczenie długości i pól. Kolejność współrzędnych jest stała: najpierw pozioma x, potem pionowa y.

(6, 2)xypomarańczowa przerywana: oś symetrii
Rysunek pomocniczy. Zwróć uwagę na oznaczenia i zależności opisane w treści.
1. Punkt (3, 5) leży
2. Punkt (4, −2) leży
3. Punkt (0, −5) leży

Najważniejsza własność

Punkt zapisujemy jako (x, y). Oś symetrii dzieli figurę na dwie części, które po złożeniu pokrywają się. Kwadrat ma cztery osie symetrii, prostokąt niebędący kwadratem ma dwie, a koło ma nieskończenie wiele. Środek odcinka o końcach (x₁, y₁) i (x₂, y₂) ma współrzędne ((x₁ + x₂)/2, (y₁ + y₂)/2).

Wzory i zasady do zapamiętania

Odbicie względem osi y: (x, y) → (−x, y). Odbicie względem osi x: (x, y) → (x, −y). Środek odcinka: ((x₁ + x₂)/2, (y₁ + y₂)/2).

Sprytny krok

Odbicie względem osi zmienia znak tylko jednej współrzędnej, a względem początku układu — obu.

Przykład rozwiązany

Punkt A = (3, −2). Podaj współrzędne punktu po odbiciu względem osi x i względem osi y.

  1. Odbicie względem osi x zmienia znak współrzędnej y: (3, −2) → (3, 2).
  2. Odbicie względem osi y zmienia znak współrzędnej x: (3, −2) → (−3, −2).
  3. Punkt (0, 0) jest środkiem obu symetrii — nie zmienia się.

Odpowiedź: Względem osi x: (3, 2); względem osi y: (−3, −2).

4. Ile osi symetrii ma kwadrat?
5. Odbicie punktu (−5, 3) względem osi x to
6. Środek odcinka o końcach (−4, 2) i (2, 6) ma współrzędne

Spróbuj samodzielnie

  1. Punkt A ma współrzędne (−3, 2). Podaj współrzędne jego odbicia względem osi y.

    Pokaż rozwiązanie
    Przy odbiciu względem osi y zmienia się znak x, a y zostaje bez zmian. Obrazem jest punkt A′ = (3, 2).
  2. Prostokąt na siatce ma wierzchołki (1, 1), (6, 1), (6, 4), (1, 4). Oblicz jego pole.

    Pokaż rozwiązanie
    Szerokość to 6 − 1 = 5, wysokość to 4 − 1 = 3. Pole: 5 · 3 = 15 jednostek kwadratowych.
  3. Odcinek ma końce A = (−2, 3) i B = (4, −5). Podaj współrzędne środka.

    Pokaż rozwiązanie
    ((−2 + 4)/2, (3 + (−5))/2) = (2/2, −2/2) = (1, −1).
7. Punkt A = (−3, 2). Jego odbicie względem osi y to
8. Prostokąt na siatce ma wierzchołki (1, 1), (6, 1), (6, 4) i (1, 4). Jego pole wynosi
9. Odcinek ma końce A = (−2, 3) i B = (4, −5). Środek tego odcinka ma współrzędne

Krótki quiz

Wybierz odpowiedź. Każde pytanie możesz rozwiązać niezależnie.

Zapamiętaj

Odczytasz punkty z siatki i rozpoznasz osie symetrii figur. Środek odcinka to średnia współrzędnych jego końców.

10. Środek odcinka o końcach (2, 4) i (6, 0) ma współrzędne
11. Odbicie punktu (3, −1) względem początku układu współrzędnych daje
12. Ile osi symetrii ma prostokąt niebędący kwadratem?