Potwierdzone sprawdzone punkt po punkcie · 2026-10-26
Matematyka · liceum · poziom podstawowy

GEOMETRIA ANALITYCZNA · MODUŁ 04

Proste równoległe

PPrezentacja dla nauczyciela

Rozpoznasz proste równoległe i wyznaczysz brakujące współczynniki. Zobacz przykład na wykresie, rozwiąż zadania i sprawdź swoją odpowiedź w quizie.

Wprowadzenie

Dwie różne proste niepionowe są równoległe, gdy mają takie samo nachylenie. W postaci kierunkowej porównujesz współczynniki przy x.

xyklm
Schemat na układzie współrzędnych. Kolory odróżniają proste; własności potwierdź rachunkiem, nie samym wyglądem rysunku.
1. Dwie różne proste niepionowe są równoległe, gdy
2. Proste $y=2x+1$ i $y=2x-4$ są
3. Dwie różne proste pionowe $x=c_1$ i $x=c_2$

Jak to rozpoznać?

Proste y=a₁x+b₁ oraz y=a₂x+b₂ są równoległe, gdy a₁=a₂. Jeśli dodatkowo b₁=b₂, to są tą samą prostą. Dwie różne proste pionowe x=c₁ i x=c₂ również są równoległe.

Wzory i zasady do zapamiętania

Równoległość: a₁ = a₂ (dla prostych niepionowych). Dla pionowych: x=c₁ i x=c₂.

Strategia

Najpierw sprowadź równania do wygodnej postaci. Zapisz współczynniki kierunkowe i dopiero wtedy zastosuj warunek. Sprawdź też, czy nie pojawia się prosta pionowa.

Przykład rozwiązany

Wyznacz równanie prostej równoległej do y = 2x − 3, przechodzącej przez punkt (1, 4).

  1. Prosta równoległa ma ten sam współczynnik kierunkowy: y = 2x + b.
  2. Podstawiamy punkt: 4 = 2 · 1 + b.
  3. b = 2.

Odpowiedź: y = 2x + 2.

4. Proste $y=a_1x+b_1$ i $y=a_2x+b_2$ pokrywają się, gdy
5. Aby proste $y=(m-1)x+2$ i $y=3x-1$ były równoległe, $m$ musi być równe
6. Warunku $a_1=a_2$ nie można stosować do prostych

Rozwiąż samodzielnie

  1. Wyznacz m, aby proste y=(2m−1)x+4 i y=5x−7 były równoległe.

    Pokaż rozwiązanie
    Współczynniki kierunkowe muszą być równe: 2m−1=5, więc 2m=6 i m=3.
  2. Podaj równanie prostej równoległej do y=−3x+2 i przechodzącej przez punkt (1,4).

    Pokaż rozwiązanie
    Szukana prosta ma postać y=−3x+b. Podstawiamy punkt: 4=−3·1+b, więc b=7. Równanie: y=−3x+7.
7. Prosta równoległa do $y=2x-1$, przechodząca przez $(1,4)$, ma równanie
8. Proste $y=(3m+1)x$ i $y=7x-2$ są równoległe dla
9. Prosta równoległa do $y=4$, przechodząca przez $(2,-1)$, to

Zadania dodatkowe

  1. Dla jakiej wartości m proste y = (3m − 1)x + 2 i y = 8x − 5 są równoległe?

    Pokaż rozwiązanie

    Krok 1. Proste równoległe mają równe współczynniki kierunkowe: 3m − 1 = 8.

    Krok 2. 3m = 9, więc m = 3.

    Odpowiedź: m = 3.

  2. Wyznacz równanie prostej równoległej do y = −0,5x + 3, przechodzącej przez punkt (4, −1).

    Pokaż rozwiązanie

    Krok 1. Szukana prosta ma ten sam współczynnik kierunkowy: y = −0,5x + b.

    Krok 2. Podstawiamy punkt: −1 = −0,5·4 + b = −2 + b.

    Krok 3. b = 1.

    Odpowiedź: y = −0,5x + 1.

10. Proste $y=(3m-1)x+2$ i $y=8x-5$ są równoległe dla
11. Prosta równoległa do $y=-0{,}5x+3$, przechodząca przez $(2,1)$, ma równanie
12. Które dwie proste są równoległe?

Quiz kontrolny

Wybierz jedną odpowiedź. Pomyłka to wskazówka, który warunek warto powtórzyć.

Zapamiętaj

Rozpoznasz proste równoległe i wyznaczysz brakujące współczynniki. Równość nachyleń oznacza równoległość, a iloczyn nachyleń równy −1 — prostopadłość, z osobnym uwzględnieniem prostych pionowych.

13. Która prosta jest równoległa do $y=4x-3$?
14. Aby proste $y=(m+2)x+1$ i $y=-3x+5$ były równoległe, $m$ musi być równy
15. Proste $x=2$ i $x=-6$ są